اهداف و مزایای بودجه‌ریزی عملیاتی:پایان نامه در مورد بودجه ريزی عملياتی

دانلود پایان نامه
  • اهداف بودجه‌ریزی عملیاتی

هدف بودجه‌ريزی عملياتی کمک به اتخاذ تصميمات عقلانی درباره تخصيص و تعهد منابع دولت بر اساس پيامدهای سنجش‌پذیر است که نتايج مورد انتظار (عملکرد) دستگاه را در طول زمان منعکس می‌کند. با این تفسیر بودجه‌ریزی عملیاتی مقاصد ویژه زیر را دنبال می‌کند:

  • ارائه مبنای صحیح برای اتخاذ تصميم در خصوص منابع.
  • تعيين نتايج قابل سنجش و مورد انتظار که از طریق نوعی تخصيص بودجه خاص دست‌یافتنی است.
  • تمرکز فرآيند تصميم‌گيری بر مهمترين مسائل و چالش‌هايی که دستگاه با آن مواجه است.
  • ايجاد فرآيندی منطقی برای تصميم‌گيری در خصوص بودجه که بطور مستقيم با فرآيند برنامه‌ريزی، اجرا و کنترل، ارزيابی و گزارش عملکرد مرتبط است.
  • ايجاد ارتباط بين بودجه و نتايج عملکرد برنامه.
  • ارائه اطلاعات سنجش‌پذیر برای قوه مجريه و مقننه و قضائيه، به گونه‌ای که بتواند به استناد آن‌ها ميزان پيشرفت و موفقيت برنامه‌ها را در مقابل تخصيص‌های بودجه کنترل کند.
  • ارائه مشوق‌هايی برای مديريت عملکرد بر مبنای بهبود مستمر.
  • ارائه مبنايی برای پاسخگويی بيشتر در قبال استفاده از منابع کشور.
  • امکان نظارت مؤثر در اجرای عمليات.
  • تسهيل و بهبود تجديد نظر بودجه در کليه مراحل اجرايی و مخصوصاً در مرحله قانون‌گذاری.
  • عدم تمرکز در عمل برآورد هزينه
  • بهبود روابط دولت با مردم از طريق انتشار اطلاعات صريح و روشن درباره برنامه عمومی
  • شفاف‌سازی فرآيند بودجه‌ريزی
  • بهبود چگونگی طرح و تنظيم برنامه
  • ارائه بهترين ابزارهای ممکن بر اساس نتايج برای اطمينان دادن به جامعه که منابع کشور در برآوردن احتياجات ضروری جامعه مصرف می‌شوند.
  • بهبود عملکرد از طريق پيوند دادن بودجه و عملکرد برنامه
  • تقويت حس مسئوليت‌پذيری مديران در قبال اتخاذ تصميمات تأثيرگذار بر فرآيند بودجه (ورمزيار، 1384، 155)
    • مزایای بودجه‌ریزی عملیاتی

تجربه کشورها نشان می‌دهد بکارگيری بودجه‌ريزی عملياتی به عنوان اقدامی اصلاحی که تنها پيوند فنی ميان بودجه و عملکرد را ايجاد می‌کند، اشتباه است. با اين حال بودجه‌ريزی عملياتی (با علم به اينکه پيوندهای ميان شاخص‌های عملکرد و تخصيص منابع صرفاً نيستند و از گزينه‌های سياسی نيز متأثر می‌شوند) دارای مزيت‌های فراوانی است که شامل موارد زير است:

1)افزايش پاسخگويی عمومی: اگرچه بسياری از دولت‌ها از طريق دسترسی به اطلاعات عملکرد خود را امکان‌پذير می‌سازند، اما در ورای بحث‌های سياسی، اطلاعات عملکرد منتج  از بودجه‌ريزی عملياتی می‌تواند به شيوه‌های مختلف، نظير اسناد بودجه‌ای، برنامه‌های راهبردی و گزارش‌های عملکرد به اطلاع عمومی برسد.

2)مديريت برای عملکرد بهتر: اطلاعات عملکرد، بيشتر مورد استفاده مديرانی است که مايلند کارايی عملياتی برنامه‌ها و فرآيندهای کاری خود را افزايش دهند. تشويق مديران به استفاده از بودجه‌ريزی عملياتی، مستقيم‌ترين پيوند ميان اطلاعات عملکرد و افزايش کارايی و کيفيت خدمات است. اين رويکرد با استفاده‌های منفی از اطلاعات عملکرد، از جمله استفاده برای تنبيه و مجازات يا پاداش فردی (که خطر تشويق قانون‌گريزی با سوء استفاده از سيستم به جای بهبود عملکرد را در پی دارد) تفاوت دارد.

شاخص‌های کارايی، حجم کار، کيفيت خدمات و رضايت مشتری شاخص‌هايی هستند که برای بهبود عملکرد برای مديران ارزش زيادی دارند. اين شاخص‌ها را می‌توان برای تعيين اهداف عملکرد و طراحی راهبردهايی برای نيل به اين اهداف، ردگيری عملکرد در طول زمان، مقايسه عملکرد با عملکرد سازمان‌های ديگر، و انعقاد قراردادهای مبتنی بر عملکرد بين کارکنان و دولت و بخش خصوصی به کار برد.

3)بهبود نحوه تخصيص منابع: در بودجه‌ريزی عملياتی، تخصيص منابع با شاخص‌های عملکرد مرتبط می‌شود. مرتبط ساختن برنامه‌ريزی راهبردی به تخصيص منابع يکی از الزامات اصلی تخصيص منابع بر مبنای هدف است. سازمان‌ها بايد شاخص‌های عملکرد و اهداف راهبردی را در بودجه‌های پيشنهادی خود ارائه دهند. اين شيوه به تصميم‌گيران در زمينه تخصيص منابع در بين سازمان‌ها کمک می‌کند و مستلزم آن است که تحليل‌گران بودجه، ضرورت بودجه درخواستی هر سازمان، رابطه آن با اولويت‌های برنامه راهبردی سازمان، اهميت آن برای اهداف سياست‌های دولت، و خطرات يا ميزان عدم قطعيت برآورد هزينه‌ها را بررسی کنند. اين رويکرد تضمين می‌کند که همه پيشنهادهای بودجه‌ای با استفاده از معيارهای يکسان تحليل شوند و اهميت نسبی آن‌ها در نظر گرفته شود.

4) در بر گرفتن کليه سطوح مديريت: بودجه‌ريزی عملياتی يک فرآيند پيشرونده می‌باشد که همه مديران در يک سازمان را از بالاترين سطح تا مديران برنامه و بخش در برمی‌گيرد. اين فرآيند شامل يک حلقه بازخورد می‌باشد که اطلاعات مناسبی را در اختيار مديران ارشد قرار می‌دهد تا بهتر به مديريت فعاليت‌ها بپردازند.

5) يک ابزار تشخيص ارزشمند ارائه می‌دهد: بودجه‌ريزی عملياتی يک ابزار تشخيص ارزشمند برای توسعه درک هماهنگی بين منابع بکار رفته و عملکرد می‌باشد. مسئولان برنامه فرصت بررسی تعامل ظرفيت بين منابع و نتايج دلخواه را خواهند داشت. اين موضوع واقعاً مديريت کلی برنامه را بهبود می‌بخشد.

6) به توجيه بودجه کمک می‌کند: يک بودجه عملياتی اثربخش، شفافيت بيشتری را به عملکرد برنامه نسبت به بودجه‌ريزی سنتی می‌دهد. بودجه‌ريزی عملياتي با استفاده از مقياس‌های واضح هزينه کلی فعاليت را به عنوان مبنايی برای چارچوب ستاده‌های برنامه و اهداف عملکردی می‌سنجد و ابزار ارزشمندی برای بررسی چگونگی تأثير تغييرات در مخارج بر نتايج تأمين می‌کند.

7) به عنوان مبنايی برای نظام مديريت عملکرد گسترده عمل می‌کند: به محض اينکه بودجه عملياتی ايجاد شده، ممکن است مبنايی برای ايجاد يک نظام مديريت عملکرد گسترده در چارچوب برنامه استراتژيک در سطح سازمانی گردد. بودجه عملياتی نشان می‌دهد چگونه هزينه‌ها بر عملکرد برنامه تأثير می‌گذارد و چگونه اين عملکرد بر نتايج نهايی دلخواه اثر می‌گذارد. يک بودجه عملياتي خوب تدوين شده برای مديران نقطه آغازی به منظور نظارت بر عملکرد سازمانی می‌باشد.

8) اجازه می‌دهد برنامه‌ها اهداف دوجانبه داشته باشند: يک بودجه عملياتي فرصت خلق اهداف دوجانبه به منظور سنجش ابعاد هزينه و نتايج را فراهم می‌کند. يک هدف می‌تواند مرتبط به نتايج دلخواه باشد و هدف ديگر می‌تواند اجرای برنامه‌ها با هزينه واحد معين باشد. در بودجه عملياتی اين دو بخش می‌توانند يکپارچه گردند تا هدف کلی درک گردد. تجربه نشان داده است که استفاده از بودجه‌ريزی عملياتی دولتی، مشوق قوی برای مديران برنامه ايجاد می‌کند تا راه‌های ابتکاری برای کاهش هزينه و نيل به نتايج بهتر پيدا کنند. اين امر مخصوصاً موقعی مصداق دارد که نظام پرداخت مبتنی بر عملکرد وجود دارد.

9) امکان مقايسه در هزينه واحد ايجاد می‌کند: يک بودجه عملياتی همچنين اطلاعات تطبيقی مفيدی ايجاد می‌کند. اگر يک واحد منطقه‌ای به هزينه پايين‌تر از استاندارد دست يابد، مديران سازمان می‌تواند بهترين اقدامات ابتکاری را شناسايی کنند که منجر به چنين کاهش گرديده است و سپس موارد آموخته شده را فراگير و تصميم نمايند. با شناسايی عوامل گوناگون که هزينه‌های برنامه را شکل می‌دهد، مديران می‌توانند فرآيندها و استراتژي‌های جايگزين که ممکن است از لحاظ هزينه اثربخش‌تر باشد را شناسايی کنند.

10) تصميمات آگاهانه و ملموس‌تر را حمايت می‌كند: بودجه‌ريزی عملياتی تصميات آگاهانه‌تر و ملموس‌تر در مورد تأمين منابع را تسهيل می‌کند. مديران سازمان دولتی بايد از هزينه کلی عمليات (کليه هزينه‌های غيرمستقيم و بالاسری) و سطح نتايج حاصله آگاه باشند که بودجه‌ريزی عملياتی اين امر را تسهيل می‌کند. (Mercer , 2002 , 8)

دانلود پایان نامه