تاریخچه تجارت الکترونیک:پایان نامه وفاداری مشتریان و بانکداری الکترونیک

دانلود پایان نامه

تاریخچه تجارت الکترونیکی:

هر چند اصطلاح تجارت الکترونیکی جدیداً مطرح شده است ولی استفاده از فناوری های الکترونیکی در انجام امور بازرگانی و تجاری به سالهای قبل باز می گردد. به عنوان مثال استفاده از کارت به جای پول در اوایل دهه 1950 در کشور آمریکا آغاز شد. در این دهه اولین کارت پلاستیکی جهت پرداخت هزینه های خرید کالا یا خدمات توسط مؤسسه آی دینرز[1] تولید شد.

از آن تاریخ به بعد استفاده از انواع کارت ها توسط مؤسسات خدمات عمومی به عنوان بلیط قطار، اتوبوس و راه ‌آهن شهری، مؤسسات مالی نظیر بانکها و یا مؤسسات غیرمالی نظیر مخابرات، ثبت احوال و مؤسسات مالی اعتباری بین المللی مثل ویزا[2]، مستر کارت[3]، آمریکن اکسپرس[4]، معمول و گسترش یافت.

با الکترونیکی شدن کارت ها و به کارگیری پایانه های رایانه ای در نقطه فروش ([5](POS در سال 1983 ابعاد استفاده از کارت ها در تجارت گسترده تر شد.

علاوه بر کارت ها که در شکل گیری تجارت الکترونیکی مؤثر بوده، بکارگیری وسیع رایانه توسط شرکت های بزرگ در دهه 75 میلادی نیز مؤثر بوده است. در این دهه شرکتهای بزرگ و چند ملیتی شبکه های اختصاصی رایانه ای بوجود آوردند تا از این طریق بتوانند با سرعت و سهولت بیشتری اطلاعات تجاری را بین خود و تولیدکنندگان دیگر مبادله نمایند. این روش انتقال الکترونیکی داده ها را ” مبادله الکترونیکی داده ها ([6](EDI ” می نامند (انتقال الکترونیکی وجوه و بانکداری الکترونیکی، 1384، ص 7).

از مبادله الکترونیکی داده ها می‌توان برای مخابره الکترونیکی مدارک و اسناد مانند سفارش خرید، فاکتور، اعلامیه حمل، تأییدیه وصول کالا و سایر مکاتبات استاندارد بازرگانی بین طرفین تجاری استفاده نمود. این فناوری را همچنین می‌توان برای ارسال اطلاعات مالی و پرداخت های الکترونیکی بکار برد.

شاید آنچه بیش از همه بر تجارت الکترونیکی تأثیر گذاشت و سبب گسترش روز افزون آن شد، بوجود آمدن اینترنت بود. اینترنت شبکه بین المللی متشکل از شبکه ها و شاهراههای اطلاعات جهانی است. اینترنت همچنین منابع اطلاعات موجود در عرضه کنندگان سرویس های بی شمار را در اختیار کاربران مختلف قرار می‌دهد. از طریق اینترنت میلیونها رایانه به یکدیگر متصل می‌شوند و شبکه جهانی را به وجود می آورد. در این شبکه جهانی هر نوع کاربری یافت می‌شود: افراد، دانشگاهها، سازمانهای دولتی، مؤسسات و شرکت های خصوصی، فروشگاهها، بانکها و …. . هرچند در ابتدا اینترنت جهت اهداف نظامی طراحی گردید و سپس در زمینه فعالیت های تحقیقاتی و مطالعاتی مورد استفاده قرار گرفت. ولی به سرعت نحوه استفاده از آن در امر تجارت شناخته شده و مورد بهره برداری وسیع قرار گرفت.

تجارت الکترونیکی با استفاده از اینترنت از دو طریق انجام می‌شود: نخست اجرای مبادله الکترونیکی داده ها از طریق اینترنت، به این معنی که اینترنت به عنوان یک شبکه رایگان یا ارزان به جای شبکه های گران تر ارزش افزوده ([7](VAN برای ارتباطات بازرگانی مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ دیگر وب جهانی[8] یا بازاری است که کالا، اطلاعات و خدمات را برای فروش عرضه می نماید و خریداران می‌توانند به وسیله مرورگرها[9] این بازار را ببینند و در آن خرید کنند (انتقال الکترونیکی وجوه و بانکداری الکترونیکی، 1384، ص 8).

در قرن بیستم میلادی در دهه 90 میلادی به مرور تجارت الکترونیکی به مفهوم جدید آن از طریق شبکه های خصوصی و عمومی و اینترنت در آمریکا آغاز شد. در سال 1994 حجم معاملات تجاری به صورت الکترونیکی در آمریکا حدود 325 میلیارد دلار برآورد شده است. آمریکا آن لاین[10]  کامپیو سرو[11]، پرادیگی[12] مهمترین شبکه های تجاری الکترونیکی در آمریکا می‌باشند. علاوه بر آن شبکه خرید اینترنت[13] که بزرگترین بازارهای خرده فروش را اداره می نماید، که کنسرسیومی از شرکتها است که استفاده از اینترنت را برای تجارت الکترونیکی ترویج می نماید، نقش برجسته ای در گسترش اینترنت و تجارت الکترونیکی در آمریکا داشته اند.

یکی از مواردی که در توسعه تجارت الکترونیکی در آمریکا و به تبع آن در جهان مؤثر بوده است، یادداشت تاریخی بیل کلینتون رئیس جمهوری وقت آمریکا در سال 1993 می‌باشد. وی طی یادداشتی به تاریخ 26 اکتبر 1993 دستورالعملی به منظور ساده و روان سازی تدارکات صادر کرد که دولت را به محیط تجارت الکترونیکی وارد ساخت. به این ترتیب بزرگترین پروژه مبادله الکترونیکی داده ها با این فرمان موجودیت یافت. وی انتظارات خود را به شرح زیر مطرح کرد:

“به علت تشریفات اداری، کاغذ بازی دست و پا گیر، تأخیرهای غیر ضروری و کاهش بهره وری مصمم شده ام شیوه خرید کالا و خدمات از سوی دولت مرکزی را به طور بنیادی تغییر داده و بهبود بخشم و به منظور حصول اطمینان از این امر مقرر می‌دارم که تجارت الکترونیکی در خریدهای دولت مرکزی هر چه سریع تر به مورد اجرا گذاشته شود”.

با امضای این دستور العمل، دولت آمریکا موظف شد در کمترین زمان ممکن، تجارت الکترونیکی را برای خرید و فروش کالاها در سطح آمریکا به شکل عملی درآورد. طبق این دستور العمل چهار مرحله برای رسیدن به تجارت الکترونیکی معین گردید:

1- مرحله اول تا مارس 1994: ساختار و معماری یک تجارت الکترونیکی که قابل استفاده در ایالات متحده آمریکا باشد تعیین شود و وظایف بخش ها و سازمانهای مختلف برای انجام این امر معین گردد.

2- مرحله دوم تا قبل از سپتامبر 1994: یک تجارت الکترونیکی اولیه که دولت فدرال و تولیدکنندگان خصوصی را قادر به تبادل اطلاعات مربوط به خریدها و قیمت محصولات می‌کند به طور عملی در سطح کشور پیاده شود.

3- مرحله سوم تا قبل از جولای 1995: یک سیستم کامل تجارت الکترونیکی در سطح کشور پیاده شود که قابلیتهای سیستم اولیه را با پیشتیبانی تبادل پول الکترونیکی و استفاده از بانکهای اطلاعاتی گسترش دهد.

4- مرحله نهایی تا قبل از ژانویه 1997: سیستم کامل تجارت الکترونیکی با تمام قابلیت های ممکن در سطح کشور پیاده گردد.

[1]. Idiners

[2]. Visa

[3]. Master Card

[4]. American Express

[5]. Point of Sale

[6]. Electronic Data Interchange

[7]. Value Added Network

[8]. World wide web (www)

[9]. Browsers

[10]. American online (Aol)

[11]. Compuserue

[12] .Prodigy

[13]. Internet Shopping Net (ISN)

دانلود پایان نامه