تعریف سود//پایان نامه درباره سرمایه گذاری و تامین مالی

دانلود پایان نامه

مبانی نظری مربوط به  سود

یکی از مهم ترین منابع اطلاعاتی برای ارزیابی عملکرد واحد اقتصادی سود است و شاخص مناسبی برای تصمیمات سرمایه گذاران به حساب می آید. به رغم کاربردهای وسیعی که برای مفهوم سود ارائه شده ولی بر سر تعریف جامعی از آن توافق کامل وجود ندارد. این عدم توافق هنگامی بیشتر می شود که این مفهوم در دو نظام اقتصادی و حسابداری مورد تحلیل قرار گیرد. تفاوت دیدگاه اقتصاد دانان و حسابداران در مورد هزینه باعث تفاوت سود حسابداری و سود اقتصادی می شود(کردستانی، 1374).

 

2-1-2-1- تعریف سود

مفهوم سود از جمله مفاهیم کاربردی در یک واحد اقتصادی است. از این رو با توجه به اهداف مختلف استفاده کنندگان ، تعاریف و روش های اندازه گیری متفاوتی برای آن ارائه شده است. بکارگیری سود برای اهداف خاصی همچون معیار سنجش کارایی مدیریت، معیار پیش بینی عملکرد آتی شرکت و یا سود تقسیمی در آینده ، معیار سنجش میزان موفقیت های شرکت ، مبنای تعیین مالیات ، مبنای تدوین مقررات شرکت جهت تامین منافع عموم مردم و سرانجام معیار ارزیابی و قضاوت در باره چگونگی تخصیص منابع توسط اقتصاد دانان برای سود قابل ترسیم است(کلاید، 2007).

با توجه  به اهداف استفاده کنندگان سود می توان سه رویکرد ساختاری، تفسیری و رفتاری را در تعریف سود مورد توجه قرار داد(کلاید،2007)

 

الف: مفهوم سود از دیدگاه ساختاری

در دیدگاه عرف، سنت و مقررات ، اموری معقول ، منطقی و با هم سازگار  به شمار می آیند که بر پایه مفروضات ، مفاهیم و اصولی که حسابداران در عمل به آن رسیده  و ارائه کرده اند قرار می گیرند (پارسائیان به نقل از هندریکسن، 1385).

 

ب: مفهوم سود از دیدگاه تفسیری

در این دیدگاه برای ارائه تعریفی از سود بر دو مفهوم اقتصادی تغییر میزان رفاه و حداکثر سازی سود تکیه می شود. هیئت استانداردهای حسابداری مالی نیز به صورت تلویحی به این دو مفهوم در قالب؛ حفظ سرمایه و به حداکثر رساندن سود اشاره کرده است. حفظ سرمایه یکی از اصلی ترین مفاهیم سود است، زیرا این مفهوم بر پایه ی تئوری اقتصادی قرار دارد. این دیدگاه مبتنی بر تغییرات ارزش فعلی وجوه نقد مورد انتظار است؛ ولی قیمت فعلی بازار و گزینه های مشابه را نیز می توان از این دیدگاه توجیه کرد و مدعی شد که اقلام مزبور می توانند جایگزین مناسبی برای ارزش جاری باشند(پارسائیان به نقل از هندریکسن، 1385).

 

ج: مفهوم سود از دیدگاه رفتاری

این مفهوم مواردی نظیر فرآیندهای تصمیم گیری سرمایه گذاران و بستانکاران ، واکنش های قیمت اوراق بهادار در برابر گزارش دهی سود، تصمیمات مدیریت در مورد هزینه سرمایه و واکنش مدیران و حسابداران در برابر بازخورد اطلاعات را در بر می گیرد.یکی از ویژگی های رفتاری این است که می توان سود های آتی را پیش بینی نمود. اگر سایر عوامل تاثیر گذاربا دقت کامل در نظر گرفته شوند، می توان با استفاده سودهای خالص چند دوره ، عملیات آینده شرکت را پیش بینی کرد(پارسائیان به نقل از هندریکسن ، 1385).

 

2-1-2-2- سود حسابداری و سود اقتصادی

تفاوت دیدگاه اقتصاد دانان و حسابداران در مورد هزینه باعث تفاوت سود حسابداری و سود اقتصادی می شود. سود در حسابداری ناشی از تفاوت بین سرمایه واحد تجاری در آغاز و پایان دوره مالی است.در این مفهوم سرمایه معادل خالص دارایی ها بوده و اندازه گیری سود تحت تاثیر مبانی اندازه گیری دارایی ها و بدهی ها قرار می گیرد. در حسابداری جهت تعیین سود، روش های مختلفی همچون حسابداری تعهدی، حسابداری نقدی، حسابداری نیمه تعهدی، تعهدی تعدیل شده و نقدی تعدیل شده به کار می رود(لیلتن، ترجمه تیموری، 1380).

سود حسابداری که با استفاده از سیستم تعهدی تهیه می‌شود، از نظر بسیاری از استفاده‌کنندگان از صورتهای مالی، ابزاری برای سنجش عملکرد شرکتها، ارزیابی کلی از وضعیت مالی و نتایج عملیات، به منظور اخذ تصمیمات منطقی است. به عنوان مثال، سود حسابداری می‌تواند مبنای اعتباردهی بانکها به شرکت و یا شرایط ورود به بورس اوراق بهادار قرار گیرد. هیئت تدوین استانداردهای حسابداری مالی در بیانیه شماره 6 مفاهیم حسابداری مالی، استفاده از روش تعهدی در حسابداری را الزامی نموده است. بر این اساس، انعکاس آثار معاملات و رویدادهای شرکت لزوماً به معنای ورود و خروج وجه نقد نیست. به عبارت دیگر، در روش تعهدی اصولی نظیر «تحقق» و «تطابق» به منظور انعکاس درآمدها و هزینه‌ها و محاسبه سود حسابداری مورد استفاده قرار می‌گیرد. در نهایت، موفقیت یک شرکت به توانایی آن در ایجاد جریانهای نقدی بستگی دارد. عدم تقارن اطلاعات میان مدیران شرکتها و سایر افراد ذینفع در شرکت، باعث می‌شود تا آنها فعالیت‌های شرکت را به طور مستمر مورد ارزیابی قرار دهند. این کار از طریق تقسیم‌بندی عمر شرکت به دوره‌های کوتاه زمانی (یعنی فرض دوره مالی) تسهیل می‌شود. به این طریق، استفاده‌کنندگان از صورتهای مالی شرکتها میتوانند عملکرد شرکتها را ارزیابی و نسبت به اخذ تصمیمات منطقی اقدام نمایند. با توجه به فرض دوره مالی، به نظر می‌رسد اطلاعات تهیه شده در روش تعهدی به دلیل تطابق میان درآمدها و هزینه‌های هر دوره، بهتر از اطلاعات تهیه شده در روش نقدی باشد. در بیانیه هیات استانداردهای حسابداری مالی مفاهیم نظری گزارشگری مالی شماره 1، آمده است: «اطلاعاتی که درباره سود و اجزای وابسته به آن با استفاده از سیستم تعهدی تهیه می‌شود، شاخص بهتری از سنجش عملکرد شرکتها نسبت به اطلاعاتی است که دریافتها و پرداختهای نقدی را نشان می‌دهد(هیئت تدوین استانداردهای حسابداری مالی، 1980).

از طرف دیگر روش تعهدی نیز مشکلات مخصوص به خود را دارد. از عمده‌ترین آنها می‌توان به اختیار عمل مدیران در شناسایی ارقام تعهدی اشاره نمود. گرچه مدیران، از جمله کسانی هستند که اطلاع بیشتری از وضعیت و توانایی شرکت خود در ایجاد وجه نقد دارند و می‌توانند با ارائه اطلاعات مناسب در قالب سود حسابداری، مشکل عدم تقارن اطلاعاتی را برطرف نمایند، اما از طرف دیگر اختیار عمل آنها در دستکاری سود که با هدف فراهم کردن اطلاعات خوش بینانه به دیگران انجام می‌شود، قابلیت اتکای سود تعهدی حسابداری را دچار تردید می سازد(ظریف فرد و ناظمی، 1383).

دانلود پایان نامه