شکل گیری شهر بندرعباس/پایان نامه عوامل موثر بر قیمت مسکن

دانلود پایان نامه

چگونگی شکل گیری کلان شهر بندرعباس

خاستگاه اوليه شهر بندرعباس، به بندر كوچك جرون يا گامرون باز مي‌گردد كه در حدود سال‌هاي 1650 ميلادي در غرب خور سيدكامل در حوالي محله قلعه شاهي يا پشت شهر فعلي شكل مي‌گيرد. عليرغم دوره‌هاي شكوفايي و رونقي كه بندرعباس در ادوار گذشته داشته است اين شهر تا اوايل قرن حاضر عملاً شهر متروك و فراموش شده‌اي بود كه به عنوان تبعيدگاه انتخاب شده بود. دوران رشد و توسعه شهر بندرعباس با پاگيري حكومت پهلوي در ابتداي قرن حاضر پس از دوران انزواي 300 ساله و اهميت يافتن استفاده از آب‌هاي آزاد، آغاز گرديد. اين رشد ابتدا به صورت بطني و آرام شروع و در دو دهه‌ اخير شدت بسيار گرفته است.

1-1 تحولات کالبدی  شهر بندرعباس

طي قرون اخير رشد شهر بندرعباس به صورت آونگي بوده است به طوري كه در ابتدا محله معروف به شهر قديم شكل گرفته بعد از آن رشد شهر به سمت غرب اين محله (امارت كلاه فرنگي که همان گمرک قدیمی بندرعباس میباشد) متمايل مي‌گردد و بعد دوباره به سمت شرق و اين روند بدين صورت ادامه پيدا مي‌كند تا بندرعباس فعلي بدينگونه شكل مي‌گيرد. پهنه‌اي كه شهر بندرعباس هم‌اكنون در آن واقع شده است مساحتي حدود 5300 هكتار را دربر مي‌گيرد كه به صورت خطي در امتداد ساحل گسترش پيدا كرده است. ساختار خطي شهر بندرعباس را مي‌توان متأثر از عوامل زير دانست:

 

 

  • محدوديت رشد جنوبي شهر به دليل همجواري با خليج فارس
  • محدوديت رشد شمالي شهر به دليل وجود ارتفاعات و اراضي نامساعد جهت اسكان(دامنه های ارتفاعات گنو)
  • الگوي استقرار شبكه‌ها و معابر عبور و مرور
  • وجود مراكز متعدد دولتي در شهر (نظير مراكز نظامي، اداري، سياسي و اقتصادي) كه عموماً حاشيه ساحل را اشغال كرده‌اند.

همانطور كه در قبل نیزعنوان شد كالبد شهر بندرعباس در طول 30 سال اخير شاهد تغييرات بسيار گسترده‌اي بوده است. اين تغييرات سبب شكل‌گيري دو ساخت قديمي و جديد در شهر شده است. در مركز شهر ساخت قديمي و سنتي شهر متناسب با وضعيت اقليمي شهر مشاهده مي‌شود، در حالي كه پس از دوران پهلوي و ورود مدرنيته به ايران و گسترش آن در زمان پهلوي دوم، ساخت و سازهاي جديد با معماري غيربومي در شهر شكل گرفته است. اين تغييرات، علاوه بر تغيير بافت بومي شهر بر ساختار فضايي آن نيز تأثير غيرقابل انكاري گذاشته است.(مهدوی ، 1388)

از ويژگي‌هاي ساختار فضايي شهر مي‌توان به موارد زير اشاره كرد:

  • عدم سازمان يافتگي فضايي پهنه‌هاي سكونت و فعاليت
  • عدم وجود دسترسي‌هاي شمالي- جنوبي قوي
  • دوري سكونت‌گاه‌هاي غيررسمي از مراكز فعاليت اصلي شهر
  • محدوديت رشد افقي شهر به دليل وجود فرودگاه بين‌المللي و اسكله باهنر و نيروي دريايي
  • وجود اراضي رها شده و بافت گسسته شهري
  • اشغال فضاهاي حاشيه خليج فارس توسط سازمان‌ها و ارگان‌هاي دولتي مانندنیروهای دریایی وهوایی
  • توسعه خطي شهر
  • گرايش توسعه‌اي به سمت شمال

علاوه بر آن، تحولات اقتصادی سريع در شهر بندرعباس و گسترش بي‌رويه آن در دهه‌هاي اخير موجب به‌وجود آمدن محلات حاشيه‌اي واسكان غيررسمي در شهر شده است، به طوري كه اين مناطق مانند كمربندي، از جنوب غربي شهر به سمت شمال و سپس به سمت جنوب شرقي شهر گسترش يافته‌اند و هسته مركزي شهر را دربر گرفته‌اند.

در طرح ساختاري راهبردي بندرعباس بر اساس پيشنهادهاي طرح و نوع عملكرد غالب و اجزاي كاربري زمين، انواع پهنه‌هاي مشخص شده در الگوي توسعه شهر بندرعباس به چهار پهنه عمده تفكيك شده است كه عبارتند از:

پهنه مسكوني

پهنه تجاري- خدماتي

پهنه سبز و باز و گردشگري

پهنه توليدي- كارگاهي.

دانلود پایان نامه