لزوم آمادگی الکترونیکی//پایان نامه به کارگیری بازار الکترونیکی

اهمیت ارزیابی الکترونیکی ناشی از تفاوت در میزان بهره­گیري از فناوري اطلاعات و ارتباطات در کشورهاي مختلف و ایجاد شکاف دیجیتالی[1] است. شکاف دیجیتالی را شکاف میان افراد، کسب و کارها و مناطق جغرافیاي مختلف از نظر دسترسی آنها به فناوري­هاي اطلاعات و ارتباطی به­ویژه اینترنت می­دانند. می­توان گفت تا اندازه­اي شکاف دیجیتالی نشانه­اي از تهدید قدرت­هاي نیرومندي است که جهان را در قرن بیست و یکم به بخش­هایی نابرابر از نظر دسترسی به اطلاعات تقسیم می­کنند. به تعبیري دیگر شکاف دیجیتالی نابرابري­هاي موجود میان کشورهاي مختلف جهان است که از چگونگی بهره­گیري آنان از فناوری اطلاعات و ارتباطات در جهت توسعه اقتصادي و اجتماعی ناشی می­­شود. با توجه به تعریف شکاف دیجیتالی می­توان آمادگی الکترونیکی را توانایی کشورها در بهره­برداري از امکاناتی همچون اینترنت و تلفن همراه به­عنوان محور رشد اقتصادي و توسعه انسانی تعریف کرد (یزدانی،1389).

بر­اساس مطالعه رزق[2] (2004)، منظور از آمادگي الكترونيكي، توانايي پذيرش، استفاده و به­كارگيري كاربردهاي مرتبط با آن در جوامع است. عوامل متعددي بر چگونگي استفاده از فناوري اطلاعات و سطح آمادگي الكترونيكي جوامع تأثيرگذار است كه ضروري است به­دقت مورد مطالعه و شناسايي قرار گيرد.

بايد توجه داشت كه رسيدن به ارزيابي صحيح در شناسايي جايگاه يك كشور يا سازمان در آمادگي الكترونيكي نيازمند انتخاب الگوي واحد، استاندارد و بررسي آن طي سال­هاي متوالي است. ارزيابي­هاي مختلف آمادگي الكترونيكي به اندازه­گيري حوزه­ها و محدوده­هاي متفاوتي مي­پردازند كه از كاربردهاي روزمره تا راهبردهاي فناوري اطلاعات و ارتباطات را شامل مي­شود. هر­كدام از ارزيابي­ها و رتبه­بندي­ها، آمادگي الكترونيكي را با نگاهي متفاوت نشان مي­دهند و تمركز اغلب اين روش­ها بر آمادگي تجاري استوار است. اين ارزيابي­ها ما را قادر مي سازند تا جوابگويي بهتري داشته باشيم، اعتبارسنجي بين مجموعه­اي از اهداف را انجام دهيم و  سلامت رقابت را حفظ كنيم (Rizk,2004).

2-4-1. لزوم آمادگی الکترونیکی

شناسایی و ارزیابی وضعیت موجود از نظر آمادگی الکترونیکی در هر کشور مقدمه برنامه­ریزي براي نیل به وضعیت مطلوب به­ویژه براي کشورهاي در­حال­توسعه می­باشد .بسیاري از دولتمردان معتقدند که فناوري اطلاعات و ارتباطات می­تواند به کشورشان در حل مشکلات اجتماعی و اقتصادي که با آن مواجه هستند، کمک کند و آماده هستند تا تغییرات لازم را براي بهره­برداري از این گونه فناوري­هاي جدید اعمال کنند. آنها نیازمندند تا ارزش واقعی آنچه که می­توانند توسط فناوري اطلاعات و ارتباطات انجام دهند را بدانند و بایستی اعتماد آنها در این مسیر تقویت شود. ارزیابی آمادگی الکترونیکی اولین گام در راستاي تبدیل مقاصد به اقدامات برنامه­ریزي­شده خواهد بود که منجر به تغییرات اساسی در نحوه زندگی مردم خواهد شد (ظفر حیدری،1383).

از اهداف نیل به آمادگی الکترونیکی باتوجه به شرایط اقتصادي، اجتماعی، فنی و حقوقی می­توان به اهداف اقتصادي همچون حفظ توان رقابت دیجیتال، ایجاد زیرساخت­هاي فناوري اطلاعات و ارتباطات، گسترش کاربردهاي فناوري اطلاعات و ارتباطات در راستاي توسعه توان اقتصادي و گسترش سرمایه­گذاري خارجی و اهداف اجتماعی چون کاهش شکاف دیجیتالی، بهره­مندي افراد و سازمان­ها از اطلاعات کیفی و ایجاد اعتماد در مشتریان اشاره کرد. عوامل مختلفي وجود دارند كه سازمان ها را ترغيب مي­كنند تا به اين آمادگي دست يابند. اين عوامل به طور عمده عبارتند از:

– مزاياي هنگفتي كه فناوري اطلاعات و ارتباطات با خود به همراه مي­آورد. اين امر سازمان را به­سمت كوچك شدن، رعايت اصول اخلاقي، مسئوليت­پذيري و شفاف شدن امور وزندگي راحت هدايت مي­كند.

– سازمان­ها با تهديد عقب­ماندگي مواجه هستند.

– استفاده درست از فناوري، پتانسيلي (توانايي) شگفت­آور براي غلبه بر مشكلات توسعه خواهد بود.

سه عامل زير دولتمردان و مديران را تشويق مي­كند تا آمادگي الكترونيكي را بهبود بخشيده و امكان توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات را در جوامع و سازمان­هاي خود فراهم آورند:

  • فناوري اطلاعات و ارتباطات مزاياي زيادي را در جهت رفع مشكلات اقتصادي ايجاد مي­كند.
  • توجه نكردن به شكاف الكترونيكي به­عنوان يك تهديد، خطر عقب­ماندگي را به­دنبال دارد.
  • سازمان­هايي كه از نقش حمايتي در عرصه جهاني برخوردارند از فناوري اطلاعات و ارتباطات براي اجراي برنامه هاي خود بهره مي­برند (یزدانی،1389).

[1]  Digital Gap

[2] Rizk (2004)