مدل­های توانمندسازی//پایان نامه رهبری تحول گرا و توانمندسازی

دانلود پایان نامه

رویکردها و مدل­های توانمندسازی

دو رویکرد برای توانمندسازی معرفی شده است.

الف.  رویکرد مکانیکی (ارتباطی): براساس این دیدگاه، توانمندسازي به معناي تفویض اختیار و قدرت از بالا به پایین، همراه با مرزها و محدودیت هاي روشن و پاسخگویی دقیق است که کنترل مدیریتی را افزایش می­دهد. در این رویکرد توانمندسازي فرآیندي است که طی آن مدیریت ارشد یک بینش روشن تدوین کرده و برنامه ها و وظایف معین براي نیل به آن در سازمان ترسیم می­نماید. او اطلاعات و منابع مورد نیاز براي انجام وظایف را براي کارکنان فراهم می­کند و اجازه می­دهد تا آنان در صورت نیاز تغییرات رویه­اي و اصلاح فرآیند­ها را انجام دهند. در این رویکرد نتایج کار و فعالیت بیشتر تحت کنترل مدیریتی باشد و ساده سازي کار و وظایف مورد تأکید است. به طور خلاصه در این رویکرد توانمندسازي یعنی تصمیم گیري در یک محدوده معین.

ب.  رویکرد ارگانیکی (انگیزشی): این رویکرد دیدگاهی از پایین به بالاست و کنترل را کاهش می­دهد. براساس این رویکرد توانمندسازي برحسب باورهاي شخصی افراد تعریف می­شود. بر طبق این دیدگاه، افراد توانا داراي ویژگی­هاي مشترکی هستند که تحت عنوان ابعاد توانمندسازي مطرح می­شوند. این ابعاد اقدامات خاص مدیریتی نیستند بلکه منعکس­کننده­ي تجربیات یا باورهاي کارکنان در مورد نقش آن­ها در سازمان می­باشند. بنابراین توانمندسازي چیزي نیست که مدیران براي کارکنان انجام دهند بلکه طرز فکر کارکنان در مورد نقش آن­ها در سازمان است. در عین حال مدیریت سازمان می­تواند بستر لازم را براي توانمندتر شدن کارکنان فراهم نماید. اما باید کارکنان توانمند را گزینش و به کار گیرند آن­ها باید خودشان احساس کنند که داراي آزادي عمل و قدرت تصمیم­گیري هستند، آن­ها باید شخصاً احساس تعلق به سازمان کرده، احساس شایستگی و تبحر در مورد توانایی­هاي خود کنند و شایسته تأثیرگذاري بر سیستمی باشند که در آن کار می­کنند(زمانی­فر، 1390).

 

جدول 2-2: رویکردهای توانمندسازي روانشناختی (Bogler-Nir,2012)

رویکرد هدف راهبرد نظریه پرداز
مکانیکی قدرتمند کردن             کارکنان تفویض قدرت به     زیردستان فوی (1997)

شوول (1993)

بلاتچارد (1996)

ارگانیکی انگیزشی افزایش انگیزه              کارکنان احساس خود کارآمدی کانگر و کاننگو (1998)
شناختی افزایش انگیزش درونی   کارکنان احساس شایستگی، معناداری، مؤثر بودن، خود مختاری توماس و ولتوس (1990)

 

به طور خلاصه، رویكردهای اساسی توانمندسازی كاركنان و مؤلفه­های آن­ها را می­توان در نمودار 2-2 مشاهده نمود (Bogler-Nir,2012).

دانلود پایان نامه