مدل تغييرات برنامه‌ریزی‌شده/پایان نامه درباره سبک‌های تفکر مدیران

دانلود پایان نامه

مدل تغييرات برنامه‌ریزی‌شده

طراحان اين مدل تغيير، با استفاده از مدل سه مرحله‌ای كرت لوين، مدل خود را در پنج مرحله بيان می‌کنند. اين مراحل عبارت‌اند از:

  1. 1. ايجاد نياز براي تغيير
  2. 2. طراحي فرآيند تغيير
  3. 3. اجرای فرآيند تغيير به‌وسیله شناخت و بررسي گزینه‌های مختلف و ايجاد تغيير به‌طور واقعي
  4. 4. تعميم و تثبيت تغيير
  5. 5. دستيابي به يك واسطه نهايي و قابل‌پذیرش (لیپیت[1] و واتسون[2] و وستل[3]،1958).

 

2- 18- 5. مدل هفت مرحله‌ای تغيير

كالب[4] و فرومن[5] در مدل تغيير خود هفت مرحله را در نظر می‌گیرند. ويژگي مدل آن‌ها در اين است كه اين مراحل لزوماً نبايد متوالي يا جدا از هم رخ دهد، بلكه می‌تواند به‌طور هم‌زمان چند مرحله از آن رخ دهد (جزني، 1380، ص 28):

1- گزينه يابي / ايده يابي

2- ورود به تغيير / نياز به تغيير

3- تشخيص

4- برنامه‌ریزی

5- اجرا

6- تثبيت و ارزيابي

7- جابجايي يا تعويض برنامه.

2- 18- 6. مدل فرآيند گسترش‌یافته

در اين مدل كه نوع تکامل‌یافته مدل لوين است، تغيير برنامه‌ریزی‌شده از ديد مديريت عالي موردتوجه واقع‌شده است. در اين نگرش، مديريت عالي سازمان می‌پذیرد كه نيروها و روندهاي فراواني تغيير را به سازمان تحميل می‌کنند و موضوع تغيير مربوط به فرآيندهاي متداول حل مشكلات و تصمیم‌گیری سازمان است. به‌طورمعمول، مديريت عالي سازمان اهداف خود از تغيير را بيان می‌کند، راهكارهاي موجود مطالعه، ارزيابي و يكي از آن‌ها انتخاب می‌شوند. ممكن است سازمان در ابتداي فرآيند، نيازمند همكاري يك فرد به‌عنوان «عامل تغيير» به‌منظور پذيرفتن مسئوليت اقدامات مربوط به تغيير باشد، كه می‌تواند از اعضاي سازمان باشد و يا تحت عنوان مشاور يا حتي عضو دعوت‌شده از خارج سازمان، اما عضو ستاد تغيير باشد. مراحل مدل فرايند گسترش‌یافته را در نمودار زير می‌توان مشاهده كرد (مورهد و گريفين[6]، 1386، ص 548):

2- 18- 7. الگوي سه سطحي تغيير

كنتر[7] (1992) براي بررسي پديده تغيير در سازمان، الگویی را ارائه می‌دهند كه نظريه‌هاي روابط سازمان و محيط، ساختار اجتماعي سازمان و قدرت و سياست در سازمان را باهم تركيب می‌کند. بر اساس اين الگو، سازمان مجموعه‌ای از فعالیت‌هاست و زماني كه اين فعالیت‌ها تغيير كنند، سازمان نيز تغيير می‌کند. الگو سه سطحي، تغيير را در سطوح تحليل[8] محيطي، سازماني و فردي، موردبررسی قرار می‌دهد (نظرپوری،1387):

  1. در سطح محيطي، نيروهاي كلان تكاملي براي تغيير مطرح می‌شوند. اين نيروها از طريق روابط جديد سازمان و محيط شكل می‌گیرند. يعني بر اساس تئوري بوم‌شناسی جمعيت سازماني، تغيير در جمعیت‌های سازماني كه براي منابع كمياب باهم رقابت می‌کنند، روابط جديد سازمان و محيط را شكل می‌دهد و سازمان‌ها براي كاهش وابستگي خود به محيط (نظريه وابستگي به منبع) و بقا در محيط (اصل بقاي اصلح داروين[9])، در رشته فعالیت‌های خود، تغييرات اساسي ايجاد مي‌كنند (شكل گيري-گزينش-بقا).
  2. در سطح تحليل سازماني، نيروهاي خرد تكاملي براي تغيير مطرح می‌شوند. اين نيروها از طريق تغيير در چرخه حيات سازمان و به‌تبع آن تغيير در تكنولوژي، استراتژي و اهداف سازماني ظاهر می‌شوند كه درنهایت ساختار سازماني را تغيير می‌دهند (همان منبع).
  3. در سطح تحليل فردي، نيروهاي سياسي براي تغيير مطرح می‌شوند. در اين سطح سازمان به‌عنوان نوعي ميدان كارزار ديده می‌شود كه ذي‌نفعان متعدد، فعالیت‌های سازماني را حول منافع شخصي خود، تغيير می‌دهند (همان منبع).

بر اساس الگوي سه سطحي تغيير، هركدام از نيروهاي كلان تكاملي، نيروهاي خرد تكاملي و نيروهاي سياسي تغيير، شکل‌های مختلفي درون سازمان به خود می‌گیرند. در سطح محيطي، تغيير در روابط سازمان و محيط، به‌صورت هویت‌سازمانی جديد ظاهر می‌شود (مثلاً روابط با عرضه‌کنندگان جديد و يا توليد محصولات جديد). در سطح سازماني، تغيير در چرخه حيات سازمان به‌صورت تغيير در شيوه‌هاي هماهنگي ظاهر می‌شود و در سطح تحليل فردي تغيير در ائتلاف حاكم، به‌صورت تغيير در الگوهاي كنترلي ظاهر می‌شود (همان منبع).

2- 18 – 8. مدل تحقيق در عمل

يكي ديگر از نظریه‌های فرآيندي تغيير سازمان، تحقيق در عمل است. در اين روش، تغيير سازمان بر اساس يك الگوي تحقيق صورت می‌گیرد؛ تحقيقي كه به بهبود اداره‌ی سازمان و درمجموع افزودن به دانش سازماني كمك می‌کند. محقق يا عامل تغيير، شخص خارج از سازمان است كه در كل فرآيند تغيير يعني از شناخت تا ارزيابي دخالت دارد. فرآيند تحقيق در اين روش شامل جستجوي كامل، مطرح كردن سؤالات، مصاحبه با كاركنان و ارزيابي سوابق آن‌ها است كه به تحليل و تركيب اطلاعات منجر می‌شود. محقق از داده‌های به‌دست‌آمده در مرحله اول تحقيق به‌عنوان مبناي مقايسه داده‌ها در طول دوره تغيير يا بعدازآن استفاده می‌کند. بدين ترتيب محقق می‌تواند اثرات تغيير را بر سازمان ارزيابي كند. ارزيابي سازمان و تغييري كه در بهبود آن اعمال می‌شود (مورد و گريفين، 1386، ص 550).

[1]– Lippitt

[2]– Watson

[3]– Westel

[4]– Colb

[5]– Froman

[6]– Morhed & griffin

[7]– Kanter

[8]– Levels of Analysis

[9]– Darwin

دانلود پایان نامه