مفاهیم شخصیت/پایان نامه درباره شخصیت و هوش هیجانی

دانلود پایان نامه

تعاریف و مفاهیم شخصیت

ارزش های اخلاقی ، فرهنگی و شخصی غالبا مشخصه های ثابتی در طول زمان در انسان هستند. بنابراین این مشخصه ها تاثیرات مهمی بر رفتارهای فردی دارند. اما در کنار این ویژگی ها ، عامل دیگری که نقش مهمی در رفتار فردی دارد شخصیت است. در واقع شواهد فراوانی وجود دارند مبنی بر اینکه ارزش ها و مشخصه های شخصیتی به یکدیگر وابسته هستند و بر یکدیگر تاثیر می گذارند و یکدیگر را تقویت می کنند.  بر این اساس مک شین و ون گیلنو[1] (2010) شخصیت را الگوهای تقریبا ثابت رفتاری و حالت های درونی می دانند که تعیین کننده و توضیح دهنده گرایش های رفتاری فرد است. به اعتقاد آنها شخصیت هم دارای عوامل درونی و هم عوامل بیرونی است. عوامل بیرونی همان مشخصه های رفتاری قابل مشاهده افراد است که ما با اتکا به آنها شخصیت فرد را توضیح می دهیم. اما حالت ها یا عوامل درونی بیان کننده افکار، ارزش ها و ویژگی های ژنتیکی افراد است که ما آنها را از رفتارهای قابل مشاهده استنتاج می کنیم. پژوهشگران هنوز در مورد اینکه تا چه حد شخصیت منتج از عوامل ژنتیکی کد شده در درون فرد است و یا اینکه بر اساس تجارب دوران کودکی و نوجوانی فرد شکل می گیرد در حال بحث می باشند. البته رفتار همیشه و به شکل کامل از شخصیت تبعیت نمی کند. مشخصه های شخصیتی در مواردی که هنجارهای اجتماعی ، سیستم های پاداشی و سایر محدودیت های موقعیتی حضور دارند کمتر در رفتار قابل تشخصی می شوند. به عنوان مثال افراد پر حرف در کتابخانه ها تقریبا ساکت می مانند زیرا در چنین محیطی قانون “لطفا سکوت را رعایت نمائید” به شکل محکمی اجرا و رعایت می گردد (McShane & Von Gilnow, 2010).

طبق تعریف پروین و جان[2] (2007) “شخصیت، بیانگر آن دسته از مشخصه هاي فرد يا افراد است كه شامل الگوهای ثابت فكري، عاطفی و رفتاری آن ها است” به اعتقاد آنها پنج حوزه اي كه يك نظرية شخصیت به آن مي پردازد به شرح زير هستند: 1- ساختار شخصیت؛ 2- جنبه هاي پویا از جمله انگیزه ها؛ 3- نمو و رشد شخصیت؛ 4- آسیب شناسي يا علل كنش هاي ناسازگارانه و 5)تغيير یعنی افراد چگونه تغيير مي کنند و چرا گاهی در برابر آن مقاومت مي کنند يا قادر به آن نیستند.

در همین راستا روانشناسی صنعتی شخصیت را در قالب مجموعه ای از مشخصه ها[3] تعریف می کند. هوگان[4] (2005) معتقد است دو دیدگاه در تعریف روانشناسی وجود دارد. یک دیدگاه از نقطه نظر کنشگر و دیگری از نقطه نظر بیننده. شخصیت از نقطه نظر کنشگر – یعنی دیدگاه شما از خودتان – به مفهوم هویت[5] است. اما شخصیت از نقطه نظر بیننده – دیدگاه دیگران در مورد شما – به مفهوم وجهه و اعتبار[6] است. هر چند این دو مفهوم دارای ارتباط با یکدیگر می باشند اما تفاوت های مهمی دارند که در مباحث ارزیابی و اندازه گیری شخصیت و تاثیر آن باید لحاظ گردند.

جدول زیر نشان دهنده برخی از تعاریف شخصیت است:

جدول 1.2) تعاریف شخصیت

منبع تعریف شخصیت
Hogan et al., 1996 عوامل درونی همانند گرایش ها و استراتژی های میان فردی که رفتارهای فرد را توجیح می کند و بیانگر الگوهای منحصر به فرد و نسبتا ثابت رفتاری، فکری و احساسی بروز یافته توسط افراد است
Pervin & John, 2007 شخصیت، بیانگر آن دسته از ویژگی هاي فرد يا افراد است كه شامل الگوهای ثابت فكري، عاطفی و رفتاری آن ها است.
McShane & Von Gilnow, 2010 شخصیت الگوهای تقریبا ثابت رفتارها و حال های سازگار درونی است که گرایش های رفتاری فرد را مشخص و تشریح می کند.
Robbins & Langton, 2012 الگوهای ثابت رفتاری و حالت های پایدار درونی که تعیین می کنند چگونه یک فرد به رویدادها واکنش نشان داده و با دیگران تعامل می کند.
Wikipedia, 2012 مجموعه پیچیده ای از تمام مشخصه های رفتاری، مزاجی، احساسی و ذهنی که یک فرد به خصوص را توصیف می نماید. این مشخصه ها نشان دهنده طبیعت یک فرد می باشند.
Encyclopedia of Health, 2012 الگوی نظام مندی از رفتارها و گرایش ها که یک فرد را از دیگران متمایز می کند. شخصیت بر اساس تعامل مستمر محیط، نهاد و خلق و خوی فرد شکل می گیرد.

 

جمع بندی تعاریف ارائه شده در جدول 2-1 نشان می دهد که شخصیت الگوهایی نسبتا ثابت و پایدار می باشند و در بردارنده مجموعه ای از مشخصه ها است که وجه تمایز یک فرد از دیگران است. همچنین شخصیت تعیین کننده نحوه رفتار و چگونگی واکنش نشان دادن فرد به رویدادهای بیرونی و محیطی است.

[1] – McShane & Von Gilnow

[2] – Pervin & John

[3] – Traits

[4] – Hogan

[5] – Identity

[6] – Reputation

دانلود پایان نامه