ویژگی انسان معنوی:/پایان نامه درمورد معنویت در محیط کار

دانلود پایان نامه

آری انسان معنوی دارای سه اصل مهم است :

  • توحید افعالی، صفاتی و ذاتی
  • هیچ کاری را برای غیر خدا انجام نمی دهد بلکه همواره خویش را درمحضر و حضور خدا یافته و برای او عمل می نماید.
  • – تنها مالک، عالم و قادر مطلق خدا را می داند که همه چیز را بر اساس “حکمت ” و “عدالت ” انجام می دهد پس روح معنویت قرآنی همانا بندگی و عبودیت الهی و یاد خداست و عبودیت مایه اصلی اشتداد معنویت و ازدیاد و فزایندگی آن است تا همه ساحت های عقیدتی، اخلاقی و رفتاری انسان را شامل شود و به تعبیر شهید مطهری : ” ریشه همه آثار معنوی و اخلاقی و اجتماعی که در عبادت است در یک چیز است، یاد حقّ و غیر او را از یاد بردن ” .

ج) کارکردهای معنویت در قرآن :

قبلا گفته شد که مبانی معنویت در اصالت روح، فطرت، عالم غیب و شریعت و مولفه های معنویت؛ عقلانیت، اعتدال و عبودیت است که البته در عبودیت یاد خدا ، آزادگی و حریت و التزام عملی به دستورالعمل های قرآنی نهفته بود و در همه مبانی و مولفه های آن یک حقیقت تابان وجود داشت که معنویت قرآنی کارآمد، پویا، پایا، بالنده و خلاق است . زیرا معنویتی که قرآن از آن  سخن به میان می آورد دارای خصوصیات زیر است :

1.جاودانه و ابدی است ” ما عِندَکُم یَنفَذ و ما عِندَ الله باقٍ”

2.فراجنسیتی و فرا طبقاتی است” من عملِ صالحاً مَن ذَکَرَ او اونثی وَ هُوَ مومن فَلنُحیینّهُ حیاهً  طیبه”

3.مبتنی بر ایمان و عمل صالح است. یعنی ایمان اسلامی و معنویت قرآنی با عمل و فعالیت های ناب و خالص گره خورده است و همه عرصه های عملیاتی و ساحت های رفتاری را شامل می شود از تحصیل علم و دانش، عقل  و بینش، عبادت و راز و نیاز، تجارت و بازرگانی وتولید و.. را در بر می گیرد . لذا معنا گرایی خلوت نشین و خلسه گزین و رهبانیت پیشه نیست، بلکه معنویت عمل گرایانه و عمل گرایی معنا گروانه است.

4.تصعید یابنده و تعالی پذیرانه است  ” الیهِ یَصعَدُ الکَلِمَ الطیب والعَملِ الصالح یَرفعه ”

5.آرامش دهنده و سکونت بخش است ” الا بذکرِ اللهِ تطمَئنَ القلوب” لذا معنویتی که قرآن نشان می دهد و فرمان تحصیل آن را با معرفی عوامل و موانع آن صادر می کند معنویتِ سکونت آور و رخوت زا نیست بلکه پویایی و رشد و بالندگی از لوازم لاینفک آن است معنویتی است که “درد” می دهد، درد زندگی سالم و سازنده، درد اصلاح خود و جامعه ، درد درون و برون، درد علم و عمل، درد عقلانیت دینی و ابزاری، درد تعالی و توسعه … می بخشد و این معنویت، فرهنگ و تمدن ساز است  و در فرایند تمدن سازی نقش محوری را ایفا می کند . معنویتی که صداقت و خلوص را روح مسئولیت پذیری و وجدان کاری و نظم در امور قرار داده تا در جهت پیشرفت توأم با عدالت و تولید و توزیع ثروت عادلانه و از بین برنده شکاف و شقاق های طبقاتی گردد. به تعبیر علامه طباطبایی : ” قرآن در قالب علم و عمل انسان را در قالب و چارچوب جدیدی قرار می دهد و به او ساختار جدیدی می بخشد ، در پی این دگرگونی انسان به حیاتی دست می یابد که هرگز مرگ در آن راه ندارد ”

بنابراین در چنین معنویتی انسان بریده از جامعه ، دیانت جدای از سیاست، علم منهای ایمان، صنعت منفک از سنّت، تکنولوژی جدای از ایدئولوژی و توسعه بریده از عدالت اجتماعی نیست و انسان معنوی تنها انسان اخلاقی نیست ، انسان دارای عقیده و جهان بینی الهی- اسلامی ، انسانِ در چارچوب بایدها و نبایدها ی شرعی و انسان دارای تعدیل قوا و نه تعطیل قوای وجودی است، انسانی نیست که تنها به رضایت وجدان و تجربه های شخصی فکر نماید بلکه به رضایت الهی و خدمت به بندگان خدا و هدایت و ارشاد جامعه و رهایی همه دوزخیان زمین از سلطه جهانی است که با معانی امانیستی ، لیبرالیستی و سکولاریستی جهان را جهنمی برای مردم مستضعف و محروم کرده و با نام تجدّد و تمدن تجاوز به حقوق مادی و معنوی آنها می نماید.

معنویت قرآنی پاسخ به همه نیاز های نسل جدید و انسان معاصر و مدرن  است و عصر مساوات و مواسات را بشارت می دهد چه اینکه معنویت در قرآن در هندسه جامعی از معرفت وعقلانیت ، تربیت و عدالت و فرهنگ و تمدن الهی – انسانی، تعریف و تنظیم شده است  و این معنویت ِ کارآمد و زندگی ساز بر اصولی استوار است  که عبارتند از :

 

1.خود شناسی همه جانبه و  خودسازی فراگیر

2.محاسبه نفس همه زمانی و همه زمینی در راستای عمل به وظائف فردی و اجتماعی

3.تعهد و مسئولیت تمام نشدنی در هر عصر و زمانی

4.عشق و ایثار در اثر “حریت و آزادگی” تجلی پذیر است و انسان معنوی را فدای تضمین حیات حقیقی جامعه بشری و احیا گری و اصلاح گرایی می نماید و انسانهای تربیت یافته قرآن کریم در طول تاریخ تجربۀ بسیار موفقی برای اثبات کارآمدی معنویت قرآنی اند و فرهنگ و تمدن پیشرفته و عصرهای طلایی و  زرین جامعه اسلامی نمونه های بارز معنویت پویا  و کارآمد قرآنی است و شگرف و شگفت آور است که بدانیم هرگاه جوامع اسلامی از معنویت جامع و کامل اسلامی فاصله گرفتند به همان میزان سیر قهقرایی  و ارتجاعی داشته و گرفتار نظام های سلطه و استعمار و استثمار شده اند و بازگشت به عصرایمان و عقل، دانش و دین، معنویت و عدالت راه نجات و سعادت فرد و جامعه اسلامی است و تا گفتمان معنویت و معرفت همراه با توسعه همه جانبه و عدالت اجتماعی گرایانه بر جامعه ای مسلط باشد آن جامعه سیر صعودی داشته و به تدریج مسیر تاریخ را به سوی فرهنگ و تمدن الهی تغییر می دهد تا رشد همه جانبه و توسعه مادی و معنوی پایدار شامل حال بشریت گردد. به امید آن روز زیبا و مدینه ی فاضله و بهشت و دینداری، دارایی ودانایی و معنویت توأم با عدالت (مطهری، جلد24،ص 258).

دانلود پایان نامه