کارکرد رفتار شهروندی سازمانی-پایان نامه رفتار شهروندی سازمانی

دانلود پایان نامه

کارکردهای رفتار شهروندی سازمانی :

پودساکف، مکنزی، مورمن و فیتر (1991) به هفت کارکرد رفتار شهروندی سازمانی اشاره می کنند. از نظرآنان رفتارشهروندی سازمانی:

  • موجب افزایش همکاری وبهره وری مدیریتی می شود.
  • نیاز به تخصیص منابع کمیاب را برای حفاظت از منابع سازمان ونظارت وکنترل بر اجرا وانجام وظایف روزمره کاهش می دهد.
  • باعث آزادی منابع جهت اهداف تحقق می شود.
  • هماهنگی فعالیت ها را بین اعضا ی تیمی و گروه های کاری تسهیل می کند.
  • سازمان ها را قادر می سازد تا از طریق خوشایندتر کردن محیط کاری، کارکنانی با کیفیت بالا راجذب و حفظ کنند.
  • با کاهش تغییرپذیری در عملکرد واحدهای کاری عملکرد سازمانی را افزایش می دهد.
  • توانایی سازمان را در تطبیق با تغییر محیطی افزایش می دهد (هویدا و نادری، 1388: 106-107).

2-1-4-1) مدل گراهام:

بر اساس نظريه گراهام، ابعاد رفتار شهروندي سازماني شامل موارد زیر است:

  • اطاعت سازمانی (ارائه خدمات): این واژه توصیف کننده رفتارهایی است که ضرورت و مطلوبیت آن در ساختار معقولی از نظم و مقررات پذیرفته شده اند.
  • وفاداری سازمانی: که با وفاداری به خود، سایر واحدها و بخش های سازمانی متفاوت است و بیان کننده میزان فداکاری کارکنان در راه منافع سازمانی و حمایت و دفاع از آن است.
  • مشارکت سازمانی: این واژه به درگیر بودن در اداره سازمان اعم از حضور در جلسه ها، به اشتراک گذاشتن عقاید خود با دیگران و آگاهی به مسائل جاری سازمان اشاره کرد (اسلامی و همکاران، 1390: 59).

2-1-4-2) مدل ارگان:

بر اساس نظريه ارگان (1990)، ابعاد رفتار شهروندي سازماني شامل موارد ذيل مي باشد:

  • نوع دوستي: نوع دوستي با كمك داوطلبانه به افراد مشخصي در محيط كار و در ارتباط با يك وظيفه يا مشكل سازماني مرتبط است.
  • وظيفه شناسي: رفتارهايي را شامل مي شود كه به فرد اجازه مي دهد تا وظايف خود را بالاتر از حد انتظار انجام دهد.
  • جوانمردي: تمايلي از طرف كارمند براي تحمل شرايط غير ايده آل بدون هيچ گله و شكايتي در برابر كاستي هاي واقعي است. جوانمردي مرتبط با عملكرد گروه كاري است، به طوري كه مديران ، انرژي و زمان كمتري را براي هماهنگي اعضا صرف مي كنند و مي توانند بخش عمده اي از وقت خود را به فعاليت هاي طرح ريزي، برنامه ريزي، حل مشكلات و تحليل سازماني اختصاص دهند.
  • ادب و مهرباني: شامل رفتارهايي است كه از بروز مشكل جلوگيري مي كند، مانند اجتناب از بروز مشكل براي همكاران و يا مشورت پيش از اقدام.
  • فضيلت مدني: رفتاري است كه نشان مي دهد يك كارمند در مورد حيات سازمان حساسيت دارد و مسئولانه مشاركت مي كند. فضيلت مدني شامل پيشنهادات سازنده اي است درباره اينكه چگونه گروه كاري مي تواند كارايي خود را ارتقا دهد. اين مسأله مبتني بر ماهيت پيشنهاد منابع را آزاد مي كند يا كاركنان را كارامدتر مي سازد و عملكرد گروه را با مشاركت فعالانه و توجه آميز افزايش مي دهد. (فانی و همکاران، 1390: 4).
دانلود پایان نامه