مقاله دانشگاهی – بررسی رابطه بین هزینه‎های کیفیت و کیفیت در شرکت شیر پگاه خوزستان- قسمت ۱۴

دیل و پلانک (۱۹۹۹) تحقیقاتی درزمینه هزینه‎های کیفیت انجام دادند. نتایج نشان‎دهنده آن است که استفاده از هزینه های کیفیت به ۴ گروه دسته بندی می شوند. اول برای ارتقاء کیفیت به عنوان پارامتر کسب و کار، دوم منجر به اندازه گیری عملکرد و تسهیل فعالیت های بهبود، سوم ارائه ابزاری برای برنامه ریزی و کنترل هزینه‎های کیفیت درآینده و چهارم ارزیابی آن ها به عنوان انگیزه، عمل می‎کنند (دیل و پلانک، ۱۹۹۹).
چائوول و آندره[۵۰](۲۰۰۴) روابط بین اجزای هزینه کیفیت را مورد آزمون قرار دادند. آن ها نتیجه‎ گرفتند که فعالیت های پیشگیری تاثیر مستقیم و مثبتی بر حاشیه سود دارد و هزینه‎های کیفیت با سرمایه‎گذاری در هزینه های پیشگیری و ارزیابی به طرز چشمگیری کاهش می‎یابد. سرمایه‎گذاری در ارزیابی ممکن است منجربه هزینه‎های غیرقابل قبول شود یا اینکه اعتبار یک شرکت را تحت تاثیرقرار دهد (چائوول و آندره، ۲۰۰۴).
هی[۵۱] (۲۰۱۰) در پژوهشی تحت عنوان سیستم های مهندسی کیفیت: هزینه کیفیت ،مفهوم مدیریت و کنترل کیفیت را مورد بحث قرار می دهد. وی به این نتیجه رسید که هدف از بکارگیری سیستم کیفیت کاهش هزینه های کلی کیفیت و دستیابی به بیشترین سود می باشد (هی،۲۰۱۰) .
چوپرا و گارگ[۵۲] (۲۰۱۱) در پژوهشی تحت عنوان الگوهای رفتاری طبقات هزینه کیفیت همبستگی بین طبقات مختلف هزینه کیفیت را مورد بررسی قرار می دهند. ایشان معتقد هستند که با افزایش کوشش ها به سمت فعالیت های ارزیابی و پیشگیری، هزینه های عدم تطابق کاهش می یابند، علاوه بر این همبستگی منفی بین هزینه های تطابق و هزینه های عدم تطابق وجود دارد (چوپرا و گارگ، ۲۰۱۱).
عمر و مورگان[۵۳] (۲۰۱۴) در پژوهش خود با عنوان یک مدل بهبود یافته برای هزینه یابی کیفیت به این نتیجه رسیدند که کاهش در هزینه های شکست منجر به کاهش یا عدم افزایش در هزینه های عدم تطابق می گردد و اینکه رویکرد حسابداری سنتی برای هزینه یابی کیفیت چندان کافی نیست زیرا نتایج آن به طور عمده ای به هزینه کار مستقیم بستگی دارد. در صورتی که هزینه کار مستقیم فقط ۳ درصد از کل هزینه های کیفیت را تشکیل می دهد (عمر و مورگان،۲۰۱۴ ).
۲-۱۲-۲٫ تحقیقات مرتبط انجام شده درایران:
هادوی (۱۳۷۵) پژوهشی با عنوان تدوین مدل اجرائی مدیریت کیفیت جامع برای صنایع مخابراتی راه دور ایران انجام داد. ابتدا مراحل تدوین یک مدل اجرائی مدیریت کیفیت جامع برای یکی از مراکز مخابراتی و صنعتی کشور تشریح نمود. دراین مدل اجرائی شرایط فعلی این سازمان مدنظر قرار گرفته است و مراحل مختلف به گونه ای طراحی گردیده است که منطبق با این شرایط بوده و سازمان را در رسیدن به اهداف مدیریت کیفیت جامع یاری رسانده است. مراحل اساسی سه‎گانه پی‎ریزی، ایجاد و اجرا و بهبود مستمر و همچنین اقدامات یکه در هر مرحله باید انجام داد مدنظر قرار گرفته و شرح داده شده است (هادوی، ۱۳۷۵).
بهشتی و قوامی (۱۳۷۸) اقدام به پیاده سازی سیستم هزینه‎یابی کیفیت در شرکت فرآورده های نسوز پارس نمودند. و در این تحقیق به تبیین هر چه بیشتر ضرورت استفاده از هزینه یابی کیفیت با ذکر فواید ذکر شده پرداختند: آگاه کردن پرسنل شرکت از هزینه های مربوط به کیفیت ضعیف محصولات وخدمات، تشخیص اینکه در چه بخشی، بیشترین هزینه ها اتفاق می افتد، مقایسه هزینه‎های کیفیت در یک برنامه اجرایی با سایر برنامه ها، کاهش هزینه قیمت تمام شده و افزایش حاشیه سود، تقویت کار گروهی در دست‎ یابی به اهداف کیفی و بدست آوردن داده های قابل استنادی برای ارزیابی پروژه‎ها و شناسایی و حمایت از پروژه‎های یکه بیشترین امکان کاهش هزینه درآن ها وجود دارد (بهشتی و قوامی، ۱۳۷۸).
ابراهیمی (۱۳۸۰) پژوهشی با عنوان “بررسی هزینه‎های کیفیت درصنایع با مقیاس کوچک درشرکت فرمان خودرو سپاهان” انجام داد. در این پژوهش هزینه‎های کیفیت به عنوان یک روش علمی برای کمی کردن اندازه مسئله کیفیت طرح شده است. بر اساس اصول ومبانی نظری، این هزینه‎ها در چهار طبقه هزینه‎های شکست داخلی، هزینه‎های شکست خارجی، ارزیابی و پیشگیری تقسیم بندی شدند. هر طبقه خود متشکل از اجزایی است که بر حسب مسئله مورد بررسی این اجزاء و درجه اهمیت آن ها می‎تواند متفاوت باشد. با توجه به بررسی‎های انجام شده، رهیافت هزینه‎یابی کیفیت به عنوان یک رهیافت مناسب جهت برآورد این هزینه‎ها شناسایی و به کار گرفته شد. نتایج بدست آمده نشان می‎دهد که این هزینه‎ها سهم قابل توجهی را در فروش شرکت طی یک سال مالی داشته‎اند. بیشترین سهم نیز مربوط به طبقه هزینه‎های شکست داخلی بوده و پس از آن طبقات هزینه‎های ارزیابی، پیشگیری و شکست خارجی هستند. درنهایت از طریق تحلیل پارتو اقلام اصلی هزینه ‎ای شناسایی شده وراه کارهایی جهت بهبود ارائه شده است (ابراهیمی، ۱۳۸۰).
رجبی(۱۳۸۰) پژوهشی باعنوان ” طراحی الگویی برای شناسایی و کنترل هزینه‎های کیفیت، مطالعه موردی شرکت تولیدی لاستیک دنا ” انجام داد. از آنجا که اطلاعاتی در گذشته در این رابطه وجود نداشت به این دلیل که این سیستم برای اولین بار در شرکت طراحی و اجرا میگردد فقط از اعداد و ارقام فروش جهت تجزیه و تحلیل هزینه‎های کیفیت استفاده گردید. این کار از طریق بررسی نسبت ها صورت گرفت. در سیستم هزینه‎یابی کیفیت فعالیت هایی که صرف شکست می شوند فعالیت بدون ارزش افزوده است. که از این طریق نشان داده شد چه مقدار از فعالیت های صورت گرفته در این شرکت فعالیت بدون ارزش افزوده است. به عبارتی نشان داده شد که عدم تفکیک این هزینه ها از هزینه‎های مالی چه مقدار باعث گمراهی استفاده‎کنندگان از صورت های مالی و این اطلاعات هزینه‎ای می گردد. با تفکیک هزینه‎های کیفیت از هزینه‎های مالی مدیران قادر خواهند بود تصمیمات دقیق‎تری در جهت بهبود سیستم‎های کیفیت شرکت اتخاذ کنند (رجبی،۱۳۸۰).
مکارم (۱۳۸۷) پژوهشی با عنوان ” رابطه هزینه با بلوغ سیستم کیفیت ” انجام داد. نتایج این تحقیق بر آن است تا تایید کند که در مراحل مختلف بلوغ سیستم کیفیت در یک سازمان، هزینه-های کیفیت به صورت منظم و قاعده‌مند تغییر می‌کند و نیز رابطه‎ای میان سطح بلوغ سیستم کیفیت و رشد فروش و سود وجود دارد. جهت بررسی روابط مذکور ابزار پیمایش میان مدیران مالی شرکت های دارای گواهینامه مدیریت کیفیت توزیع گردید. بررسی این روابط با استفاده از روش همبستگی صورت گرفته است. براساس آزمون های انجام شده، وجود رابطه میان کل هزینه‌های کیفیت و نیز هزینه‌های پیشگیری و رفع نقص داخلی از یک سو و سطح بلوغ سیستم کیفیت از سوی دیگر، تایید شد اما وجود رابطه میان سطح بلوغ سیستم کیفیت و هزینه‌های ارزیابی و رفع نقص داخلی تایید نگردید (مکارم، ۱۳۷۸).
فلاح نژاد و دارابی (۱۳۸۸) به ارزیابی موانع توسعه هزینه‎های کیفیت درصنعت محصولات شیمیایی پرداختند. نتایج این تحقیق بیانگر این واقعیت است که غالباً مدیران و مسئولین حسابداری فاقد توانایی کافی جهت انتقال اطلاعات مالی به مدیران تصمیم‎گیرنده هستند. دراغلب این سازمان‎ها نقش امورمالی صرفاً در کنترل دریافت‎ها و پرداخت‎ها و ثبت وقایع به منظور جواب- ‎گویی به الزامات قانونی خلاصه گردیده و کمتر به حسابداری مدیریت و سیستم‎هایی مانند هزینه‎یابی کیفیت به عنوان ابزار مدیریت جهت کنترل هزینه‌ها و برنامه‎ریزی توجه شده است (فلاح نژاد و دارابی، ۱۳۸۸).
پورزرندی، مینویی و بیگدلی(۱۳۸۹) پژوهشی باموضوع طراحی الگوی شناسایی و محاسبه هزینه‌های کیفیت در صنایع خودروسازی انجام دادند. در این تحقیق به طراحی الگویی برای شناسایی و محاسبه هزینه ها‌ی کیفیت در یکی از سالن‌‎های تولیدی شرکت صنعتی ایران خودرو پرداخته شده است. به طوری ‌که ابتدا عناصر هزینه‎ها‌ی کیفیت در چهار گروه هزینه‎های پیشگیری، هزینه‌های ارزیابی و آزمون و هزینه‎های ناشی از خطاهای داخلی و خارجی تفکیک و طبقه بندی شدند. شناسایی فعالیت‎‌های بدون ارزش افزوده و هزینه‎های پنهان کیفیت است و در نهایت این سیستم برای مدیران امکان اخذ تصمیمات دقیق‎‌تر در جهت بهبود سیستم‌‎های کیفیت سازمان را فراهم می ‌آورد (پورزرندی و همکاران، ۱۳۸۹).
درمطالعه موردی بر رفتار هزینه‎های کیفیت در شرکت قالب های صنعتی ایران خودرو(۱۳۹۰)، یافته‎ها آشکار می‎سازد که می‎توان با کنترل هزینه‎های پیشگیری وارزیابی، روند هزینه‎های شکست را تحت کنترل درآورد، همچنین می توان درخصوص وضعیت ضایعات و دوباره ‎کاری ها و نسبت آن با هزینه‎های کنترل کیفیت، اظهار نظر نمود. نمودار بدست آمده می تواند موید رابطه معکوس طرح شده توسط جوران باشد که بیان می‎نماید هزینه های پیشگیری و ارزیابی رابطه معکوس با هزینه‎های شکست دارد (تحقیقات شرکت قالب های صنعتی ایران خودرو،۱۳۹۰ ).
ایزدی نیا و کمالی (۱۳۹۲) در مطالعه ای به بررسی تاثیر اجرای سیستم هزینه یابی کیفیت بر مدیریت هزینه در شرکت پالایش گاز فجر جم پرداختند. یافته های پژوهش بیانگر وجود یک همبستگی منفی بین هزینه های پیشگیری، ارزیابی و سود سازمان با هزینه های خطای درون سازمانی و برون سازمانی می باشد که با افزایش کوشش ها به سمت فعالیت های پیشگیری و ارزیابی هزینه های خطای درون سازمانی و برون سازمانی کاهش پیدا می کند و با بکار گیری سیستم اطلاع رسانی و گزارشگری هزینه یابی کیفیت امر مدیریت بر هزینه ها به منظور کاهش خطا در سازمان و به دنبال آن کاهش در مجموع هزینه ها و افزایش درآمد فروش گاز تسهیل خواهد شد (ایزدی نیا و کمالی، ۱۳۹۲).
معروف خانی (۱۳۹۲) معتقد است که کیفیت به هزینه های پایین تر منجر می گردد و برای کاهش هزینه ها، توجه کردن صرف به فعالیت های پیشگیرانه کافی نیست بلکه داشتن نگرش جامع به هزینه فعالیت ها و نتایج حاصل از انجام آن ها مهم می باشد (معروف خانی،۱۳۹۲ ).
۲-۱۳٫ خلاصه وجمع بندی
به طور کلی این فصل شامل دو بخش مبانی نظری و پیشینه تحقیق می باشد. در بخش مبانی نظری هزینه های کیفیت و اجزای آن (هزینه‎های پیشگیری، هزینه‎های ارزیابی، هزینه‎های شکست داخلی و هزینه‎های شکست خارجی) کیفیت و انواع مدل های هزینه‎های کیفیت، انواع روش های جمع‎آوری هزینه‎های کیفیت و عوامل موثر بر هزینه‎های کیفیت مورد بحث قرار گرفت.
در تحقیق حاضر برای جمع‎آوری هزینه‎های کیفیت از روش سنتی و مدل مورد استفاده برای تعیین هزینه‎های کیفیت نیز مدلPAF می‎باشد.
در بخش پیشینه تحقیق نیز یافته‎های تحقیقات انجام شده در خارج و داخل کشور در زمینه هزینه‎های کیفیت ارائه شده است.
فصل سوم
روش تحقیق
۱-۳٫ مقدمه
امروزه جهت انجام تحقیقات به ندرت می‎توان بدون استفاده از روش های آماری اقدام به تفسیر، تبیین و تحلیل نتایج بدست آمده از تحقیقات و پژوهش‎های علمی کرد. اگر اطلاعات را از مهمترین ابزار تصمیم گیری بدانیم، علم آمار که با پردازش داده‎ها و تبدیل آن ها به اطلاعات مورد نیاز امکان تصمیم‎گیری را فراهم می کند یکی از مهمترین علوم محسوب خواهد شد. برای تفسیر و تبیین و تحلیل نتایج و آزمون فرضیات از علم آمار، نرم افزارهای آماری و برنامه‎های آماری استفاده خواهد شد.
فصل سوم به بررسی روش اجرای تحقیق مربوط می شود. ابتدا نوع تحقیق از نظر روش شناسی مشخص شده است و سپس جامعه آماری و مشخصات آن، حجم نمونه مورد نیاز و روش نمونه گیری، روش جمع‎آوری داده ها، پایایی و روایی ابزار و همچنین روش آماری مورد استفاده در این تحقیق بطور مفصل شرح داده شده است.
۳-۲٫ روش شناسی تحقیق
تحقیقات علمی بر اساس دو مبنا یعنی هدف و ماهیت و روش تقسیم بندی میشوند.
۳-۲-۱٫ دیدگاه هدف
در یک تقسیم‌بندی کلی گونه‌های پژوهش را از نظر هدف می‌توان به سه دسته زیر تقسیم‌بندی کرد:
پژوهش‌های بنیادی[۵۴]
پژوهش‌های کاربردی[۵۵]
پژوهش‌های تحقیق و توسعه‌ای[۵۶]
پژوهش‌های بنیادی به منظور ایجاد، پالایش و توسعه نظریه‌ها انجام می‌گیرند و مسئله آن‌ها از حوزه اجرایی و واقعی ناشی نمی‌شود. هدف اساسی این نوع پژوهش‌ها، آزمون نظریه‌های کلی و افزودن به مجموعه دانش موجود در یک زمینه خاص است.
پژوهش‌های کاربردی، پژوهش‌هایی هستند که در آن‌ها نظریه‌ها، قانون‌ها، اصل‌ها و فن‌هایی که در پژوهش‌های بنیادی تدوین می‌شوند برای حل مسائل اجرایی و واقعی به کار گرفته می‌شوند. این نوع پژوهش‌ها بیشتر بر مؤثرترین اقدام‌ها تاکید دارند و شناسایی علت‌ها را کمتر مورد توجه قرار می‌دهند.
هدف پژوهش‌های تحقیق و توسعه‌ای، ارائه یا آزمون نظریه‌ها نیست، بلکه توسعه محصول (کالا و خدمات) یا فرایندهای جدید است. معمولاً در این نوع پژوهش محصول پس از تکمیل در شرایط واقعی (کاربردی) امتحان شده و اصلاح‌های لازم تا رسیدن به یک میزان خاص اثربخشی بر آن‌ها اعمال می‌گردد (خاکی، ۱۳۹۱).
با توجه به این تقسیم بندی، پژوهش حاضر در گروه تحقیقات کاربردی قرار دارد. هدف تحقیقات کاربردی توسعه دانش کاربردی در یک زمینه خاص است. در این تحقیق شناسایی رابطه بین هزینه‎های کیفیت و کیفیت می‎تواند اطلاعات مفیدی را در زمینه ارائه تصویر شفاف‎تر و قابل اتکاتر در اختیار استفاده کنندگان از این اطلاعات قرار دهد.
۳-۲-۲٫ دیدگاه ماهیت و روش
از دیدگاه ماهیت و روش، این تحقیق از نوع توصیفی، مطالعه موردی و همبستگی می‎باشد.
تحقیق توصیفی شامل مجموعه روشهایی است که هدف آنها توصیف کردن شرایط یا پدیدههای مورد بررسی است. در تحقیقات توصیفی محقق به دنبال چگونه بودن موضوع است و میخواهد بداند پدیده، متغیر یا مطلب چگونه است. این نوع تحقیق وضع موجود را بررسی میکند. از جمله ویژگیهای تحقیق توصیفی این است که محقق دخالتی در موقعیت، وضعیت و نقش متغیرها ندارد و آنها را دستکاری یا کنترل نمیکند و صرفا آنچه را وجود دارد مطالعه کرده، به توصیف و تشریح آن میپردازد (حافظ نیا، ۱۳۸۵).
تحقیقات توصیفی را میتوان به پنج دسته پیمایشی، همبستگی، اقدام پژوهشی، بررسی موردی و پس رویدادی تقسیم کرد (سرمد، ۱۳۸۰).

دانلود متن کامل این پایان نامه در سایت abisho.ir