تاثیر ابعاد سرمایه اجتماعی بر سرمایه فکری در آموزش و پرورش شهرستان کاشان- …

جمعی

پاکستون

پیوستگی عینی و ذهنی بین افراد

افزایش ظرفیت و
قابلیت کنش

خرد و کلان

فردی، گروهی،
جمعی

ترنر

نیرویی که توان توسعه اقتصادی را در جامعه ازطریق روابط اجتماعی افزایش می دهد.

توسعه اقتصادی بهینه
قابلیت جمعی تولید

خرد ، میانی ، جمعی

فردی ، جمعی

منبع : ( غفاری ، ۱۳۸۱ : ۱۹۱ )
۲-۴-تبار شناسی و زمینه تاریخی سرمایه اجتماعی
اگرچه در خصوص زمینه های تاریخی دسته بندیهای مشخصی وجود ندارد اما اگر بخواهیم کاربردها ، مقاصد و تعاریفی که در علوم اجتماعی از این مفهوم می شود دسته بندی کنیم و پیشینه این مفهوم را در آرای اندیشمندان معاصر و کلاسیک جستجو کنیم، شاید در چند حیطه بتوان به ردیابی آن پرداخت. دسته به مساله همبستگی از روی )) سرمایه (( ای ردیابی این مفهوم را از کارل مارکس آغاز می کنند. او در کتاب اجبار و ضرورت که در آن قرار می گیرند مانند وضعیت پناهندگان و مهاجران در یک جامعه ، بدین معنی شرایط منفی و بحرانی افراد را به سوی استفاده از نیروی جمعی، توانایی های بالقوه جمعی، اتکا به یکدیگر و توسل به پشتیبانی یکدیگر و استفاده از پتانسیل ها ی گروهی ترغیب می کند. این خاصیت، امروز امروز نیز به نوعی درمفهوم سرمایه اجتماعی مطرح است. یعنی همان استفاده از انرژی جمعی و اتکا به پشتیبانی افراد در مناسبات جمعی به نحوی که با نتایج مثبت و معنی افراد را گرد هم جمع می آورد.
رویکرد دیگردر آرای جورج زیمل قابل بازشناسی است. یعنی جایی که او از مفهوم (( بده بستان )) یا (( داد و ستد )) صحبت می کند.مبنای بده بستان هنجارها و قواعد رفتاری است که افراد برای سامان د ادن به مناسبات بین فردی، مبادلات و تعاملاتی که برای بقای خود ضروری می دانند وضع می کند. البته با توجه به کدام سود و منفعت در مقابل چنین سرمایه گذاری که می تواند هر شکلی به حوزه خود بگیرد ، افراد توقع دارند کمک و لطفی که نشان می دهند جبران شود.
برخی چنین تعبیر می کنند که این مطلب سود و نفع که ضرر تا پاداش و سود آنی و زودهنگام را در بر نمی گیرد، در مقابل ایثار و دگر خواهی قرار دارد. در این رویکرد مفهوم سرمایه اجتماعی به دادو ستدهایی که افراد در زندگی اجتماعی صورت می دهند تقلیل می یابد. البته با ملاحظات مشخص و منفعتی که دیر یا زود، انتظار براورده شدن آن می رود، این نگاه به مبادلات اجتماعی امروز رواج بیشتری دارد. به عنوان مثال این نگاه، در ادبیات اقتصادی که با نئوکلاسیک ها آغاز شد و وجود فلسفی آن از مکتب اصالت سود ریشه گرفته است یا به طور کلی و مشخص در نظریه مبادله و کنش متقابل به آن پرداخته شده است.
رویکرد سوم که اثرات عمیق و نسبتا فراگیری بر جای گذاشته مباحثی است که با (( امیل دورکیم )) آغاز و پس از او با (( تالکوت پارسنز )) پیگیری شد .
این افراد با نگاه انتقادی و در پاسخ به بینش ها و رویکردهایی که مفهوم سرمایه را به مبادلات اقتصادی تقلیل می دانند، به طرح مفهوم ارزش پرداختند و تعبیر خود را به نوعی بر درون فکنی ارزشی استوار کردند. یعنی تعهداتی که بر مبنای آن ها، ارزش ها و هنجارهای اجتماعی است. این روابط، تعاملات و همکاری ها که به طور عام به آن سرمایه اجتماعی می گوییم ر یشه در هنجارها و ارزش های جامعه دارند.چنین هنجارها و ارزشهایی افراد را فارغ از دغدغه های مثبتی برقرارداد به ایفای نقش ها و اعمال خود ترغیب می کند.
این نگاه نگرشی ارزشی به مساله شکل گیری سرمایه اجتماعی دارد. یعنی رویکردی که مسایل سختی ، فرهنگی و تاریخی را در شکل گیری سرمایه اجتماعی دخیل می داند و در تفاسیری که ارائه می دهد از این مسایل بهره می جوید.
از جریانات فکری تاثیر گذار دیگر باید از (( ماکس وبر )) نام . مباحثی که وبر مطرح می کند مفاهیمی است که به مفهوم اعتماد معطوف است. این سوال که اعتماد در متن رسمی و غیر رسمی چگونه ساخته می شود و در یک متن اجتماعی چه ملازماتی برای افراد به همراه دارد ، در مفهوم سازی سرمایه اجتماعی موثر بوده است. این اعتماد، قراردادی است که به سوی خطر پذیری که به نوعی سود متقابل را در بر دارد سوق می دهد. این خطر پذیری در روابط اجتماعی، برای کارهای جمعی و فردی چیزی جز اعتماد نیست. اعتماد یعنی آمادگی افراد برای اینکه در یک متن اجتماعی و در روابط اجتماعی بپذیرند که باید به سایر افراد اطمینان داشته باشند و البته به همان نحو در مقابل سایرین نیز اطمینان نشان بدهند، بدین ترتیب می بینیم که در ریشه یابی این مفهوم زمینه های متنوعی تاثیر گذار بود. چنین برداشت هایی اصولا مانعی در جهت ارایه تعریفی دقیق از مفهوم سرمایه اجتماعی به شمار می آیند.در تعاریف سرمایه اجتیرامون آن توافق و همگونی چندانی وجود ندارد، اما به طور کلی این زمینه های نظری گسترده و کلی را م ی توان به عنوان ریشه های نظری سرمایه اجتماعی در نظر گرفت که هنوز هم هر یک هوادارانی دارد، با توجه به سوگیری که در هر یک از این نحله ها و جریان های فکری وجود دارد، تعاریف نیز متفاوت خواهد بود (تالکوت و پارسونز، به نقل از پرندی ، ۱۳۸۸ ) .
فوکویاما در کتاب معروف (( پایان نظم سرمایه اجتماعی و حفظ آن ) )) مبنای نخستین اصطلاح سرمایه اجتماعی را بدین صورت شرح می دهد که ((اصطلاح سرمایه اجتماعی تا آن جا که من از آن آگاه شدم ، نخستین بار در اثر کلاسیک جین جاکوب : مرگ و زندگی شهرهای بزرگ آمریکایی ( ۱۹۶۱ ) به کار رفته است،

این مطلب را هم بخوانید :  توزیع متعادل مصرف انرژی در شبکه‌های حسگر بیسیم با استفاده از خوشه‌بندی و الگوریتم های هوشمند- ...

دانلود متن کامل این پایان نامه در سایت abisho.ir

که در آن توضیح داده بود شبکه های اجتماعی فشرده در محدوده های مختلط و قدیمی شهری ، صورتی از سرمایه اجتماعی را تشکیل می دهند و در ارتباط با حفظ نظافت ، عدم وجود جرم و جنایات خیابانی و دیگر تصمیمات در مورد بهبود کیفیت زندگی، در مقایسه با عوامل نهادهای رسمی مانند نیروی حفاظتی پلیس و نیروهای انتظامی، مسولیت بیشتری از خود نشان دهند )) .
گلن لوری اقتصاد دان نیز هم چون ایوان لایت جامعه شناس ، اصطلاح سرمایه اجتماعی را در دهه ۱۹۷۰
برای توصیف مشکل اقتصاد درون شهری به کار برد: آمریکایی های آفریقایی الال در محدوده اجتماعات خود فاقد اعتماد و همبستگی بودند، در حالی که برای آمریکایی های آسیایی الاصل و دیگر گروه های قومی، این اعتماد و همبستگی وجود داشت. همین فقدان اعتماد و همبستگی در میان سیاهان مبین ضعف دادو ستد در میان سیاهان بود.
در دهه ۱۹۸۰ این اصطلاح توسط جیمز کلمن جامعه شناس در معنای وسیع تری مورد استفاده قرار گرفت و رابرت پانتام دانشمند علوم سیاسی نفر دومی بود که بحثی قوی و پرشور را در مورد نقش سرمایه اجتماعی و جامعه مدنی هم در ایتالیا و هم ایالات متحده برانگیخت ( فوکویاما ، ۱۳۷۹ : ۱۰ ) .
۲-۶- مدلهایی برای سنجش سرمایه اجتماعی
همان گونه که عنوان شد، سرمایه اجتماعی مانند سرمایه های مادی قابل سنجش است و مدل ها و ابزارهای مختلفی براس سنجش سرمایه اجتماعی ارائه شده است که در یک دسته بندی کلی می توان این ابزار را به دو بعد کمی و کیفی تقسیم نمود.
۲-۶-۱- مدل کیفی سرمایه اجتماعی

این مطلب را هم بخوانید :  سامانه پژوهشی - تاثیر یک دوره تمرین هشت هفته ای یوگا و ایروبیک بر منتخبی ...