سنجش عوامل مؤثر بر توسعه اشتغال بسیجیان استان گیلان۹۳- قسمت ۱۷

۷-انتشار نشریه کار آفرینی شامل اخبار و…
۲-۲-۵- رویکرد عام بسیج در مسئله اشتغال زایی و کارآفرینی
کارآفرینی و اشتغال زایی دو اصطلاح مجزّا و در عین حال کاملاً وابسته و در هم تنیده هستند که شاید در حالت کلی نتوان نسبتها و تقدم و تأخر اشتغال زایی و کارآفرینی را با هم سنجید یا آنها را از هم تفکیک کرد؛ لذا رویکردهای متفاوتی در این مورد وجود دارد. رویکرد اول این است که توسعه بسترها و ظرفیتهای اشتغال و اشتغال زایی می تواند فرصتهای کارآفرینی را به وجود آورد . در این رویکرد، اشتغال زایی معادل کارآفرینی و یکی از نتایج اصلی آن است . بر عکس رویکرد اول، دیدگاه دوم، چالشها و تنگناه ای شغلی را فرص ت زا و فرصت آفرین برای رشد و بلوغ کارآفرینی می داند. با رویکرد سوم می توان نسبت بینابین (ترکیب ی) برای این دو قائل بود که ارتباط تنگاتنگ و در هم تنیده ای با هم دارند؛ گاهی اشتغال فرصتهای کارآفرینی را رقم می زند و در موقعیتی، کارآفرینی زمینه یا عامل توسعه اشتغال م یشود. با رویکرد ترکیبی به حوزه عملکرد بسیج و اولویتهای بسیج سازندگی، تقریباً می پذیریم که سیاست و اولویت اشتغال زایی موقت و کمک به فراهم آوری زمینه های اشتغال در بسیج سازندگی و برای بسیجیان و جوانان در مقایسه با نوآوری، ابتکار و خلّاقیت و کارآفرینی پر دامنه تر و مورد تأکید بیشتری بوده است – اگر چه ممکن است این رویکرد قابل انتقاد باشد . همچنین اگر بر رویکرد کلان تر بسیج در مسئله اشتغال و کارآفرینی تمرکز کنیم، مشاهده می شود که سیاست حمایت و تشویق کارآفرینی در بسیج، بخشی نیست؛ بلکه بین بخشی است و رده های تخصصی تر شامل سازمان بسیج علمی، پژوهشی و فنّاوری، بنیاد تعاون و مؤسسه اعتباری مهر بسیجیان بیش از بسیج سازندگی در این حوزه فعال هستند . بنابر این، اشتغال زایی و کارآفرینی به عنوان یک ترکیب واحد در بسیج، بر ظرفیتها و پتانسیلهای کلان تر بسیج است وار است و در تحلیل آن نمی توان از ظرفیتهای سایر رده های بسیج غافل بود که می توان آن را در شکل ذیل مشاهده کرد
 
رشد و توسعه اقتصادی جوامع، مرهون کارآفرینی و فعالیتهای کارآفرینانه است . بر اساس گزارش دیده بان جهانی کارآفرینی، بین نرخ فعالیتهای کارآفری نانه و (GEM) .( تولید ناخالص داخلی در بسیاری از کشورها همبستگی وجود دارد (کردنائیجی، ۱۳۸۶ ، ص ۴ )واقعیت آن است که به همان نسبتی که اشتغال نتیجه طبیعی توسعه اقتصادی و اجتماعی است، بیکاری نیز معلول توسعه نیافتگی یا نشانی از عقب ماندگی است . مسئله اشتغال و کار، امروزه ف قط یک مسئله ملی یا محلی نیست، بلکه بیکاری جوانان تقریباً یک پدیده جهانی و بین المللی است.(گزارش بین المللی وضعیت اشتغال و بیکاری جوانان، ۱۳۸۳ ، ص ۶۴ )بر همین اساس، فلسفه ورود بسیج به این عرصه نیز کمک به توسعه اقتصادی و رفع عقب ماندگی های بلندمدت در این ح وزه است . از این نکته نیز نمی توان غافل شد که راهبرد بسیج سازندگی در پی تحقق توسعه اقتصادی فراگیر، یک میانبر و مددکار اقتصادی برای سایر نهادهای رسمی محسوب می شود و از آنجا که نمی تواند وظیفه توسعه اقتصادی را به طورکامل بر دوش بکشد، به تبع آن نمی تواند وظیفه توسعه کارآفرینی و اشتغال زایی را نیز در نقش و جایگاه نهادهای رسمی و متولّیان مباحث اقتصادی به دوش بکشد.
۲-۲-۵-۱- رویکرد نظری
رویکرد نظری بسیج برای ورود به موضوعات سازندگی اجتماعی و مؤلّفه های اشتغال زایی و کارآفرینی، قبل از هر چیز ریشه در منویات مقام معظم رهبر ی به مسئله سازندگی، ابعاد و سطوح آن دارد . مقام معظم رهبری نخستین بار در جمع فرماندهان ارشد سپاه و بسیج در تاریخ ۱۷/۲/۷۹ در بیاناتی راهبر ورود و مشارکت سازمان و نیروهای بسیجی را در سازندگی کشور مطرح کردند . سپس در اولین ارزیابی نتایج این فعالیتها در اول فرودین سال ۱۳۸۰ فرمودند: «گزارشی که به من دادند شگفت آور بود . اسم آن را بسیج سازندگی گذاشتیم… بسیج و جهاد کشاورزی و آموزش و پرورش از همین جا توصیه می کنم برنامه ریزی کنند . می توانند کارهای موقت برای جوانان حتی در دوره تابستان به میزان زیادی پیدا کنند؛ زمینه اشتغال در کشور ما بسیار زیاد است»
ایشان در رویکرد پیش برنده به سازندگی اجتماعی، اعتقاد به پیوند فرهنگ و تفکّر راهبرد بسیج » بسیجی و رویه های سازندگی دارند و در رهنمودهای مکرر، آن را در قالب به مسئولان کشوری یادآوری فرمودند. « سازندگی مرور کلی تحولا ت اندیشه ای و اجتماعی بعد از انقلاب نشان می دهد رویکردهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی در ایران که در قالب نظام دینی – ولایی تحت عنوان جمهوری اسلامی تبلور یافته، از سه منبع کلی تغذیه شده است که عبارتند از:
جهان بینی دینی و اعتقاد به منشأ الهی جهان و تسرّی اراده خدایی در تمام امور؛.
انسان شناسی اجتماعی اسلامی و اعتقاد به کرامت و شرافت نوع انسان به عنوان خلیفه الله و دارای عزت و منزلت
اداره امور جامعه در قالب حکومت و نظام دینی و با حضور و مشارکت مردم به عنوان متن جامعه و مسئولیت پذیر .
بر همین اساس، فراین د توسعه و سازندگی در نگاه کلان رهبری، امری الهی و در راستای برقراری عدالت و امکان پیشرفت در تمامی عرصه های زندگی اجتماعی است . لذا هماهنگی بین نهادها و سازمان امری حاکمیتی است و فراهم آوردن محیط امن ولم برای توسعه فعالیتهای اقتصادی اشتغال زا، نوآوری وکار آفرینی، از ضرورت بسیار بالایی برخوردار است. در این راستا ایشان در پیامی به سران سه قوه می فرمایند:
«امروز کشورما تشنه فعالیتهای اقتصادی سالم و ایجاد اشتغال برای جوانان و سرمایه گذاری مطمئن است و این همه به فضایی نیازمند است که در آن سرمایه گذار و صنعتگر و عنصر فعال در کشاورزی و مبتکر علمی و جوینده کار و همه قشرها از صحت و سلامت ارتباطات حکومتی و امنیت، صداقت متصدیان امور مالی و اقتصادی مطمئن بوده و احساس امنیت وآرامش کنند»(۱۳۸۰/۲/۳۰)
مرور یک دهه عملکرد فعالیت سازمان بسیج سازندگی در این عرصه نشان می دهد بسیج تشکّلی است که در کوتاه مدت می تواند محیط و فضایی اجتماعی برای پیوند نگرشهای مثبت در حوزه کارآفرینی و اشتغال زایی فراهم کرده و رفتارهای نسل جوان را در این عرصه مدیریت کند . بسیج سازندگی به عنوان یک سازمان کارآفرین و اشتغال زا توانسته است در محتوا و شیوه های کارآفرینی، رونق نسبی ایجاد کند . از جمله شواهد دال بر کارآفرینی سازمان بسیج سازندگی می توان به موارد ذیل اشاره کرد:

  1. ایجاد زمین ه های اشتغال بسیجیان و توده جوانان، به خصوص در روستاها در عرصه کشاورزی و منابع طبیعی؛
  2. جذب و هدایت نیروهای جوان در فرایند توسعه و محرومی ت زدایی در مناطق محروم با راه اندازی اردوهای طرح هجرت؛
  3. کوتاه کردن روندها و فرایند اداری و حذف بروکراسی دست و پاگیر اداری بر اساس قوانین تسهیل کننده و هماهنگی بین نهادی؛
  4. تغییر و نوآوری در شیوه های موجود خدمات رسانی و توزیع امکانات در مناطق محروم و دور افتاده؛
  5. حمایت از خلّاقیت، طرحهای نو و ابتکاری جوانان و دانشجویان و متخصصان دربرنامه ریزی و اجرای فعالیتهای اجتماعی و خدماتی د ر مناطق نیازمند، در قالب اردوهای طرح هجرت؛
  6. ارتقای سطح مهارت فنی و حرفه ای داوطلبان و جویندگان کار و جوانان در مناطق دور افتاده با برگزاری کارگاههای آموزشی و اردوهای کاری؛
  7. ایجاد شبکه های رصد، فرصت شناسی و حمایت از توسعه راهکارهای کارآفرینی و اشتغال زایی؛
  8. اولویت بندی و پاسخ به نیازهایی که کمتر سازمان یا گروهی انگیزه و اراده رفتن و عمل در آن میدان را دارد(همان منبع).

۲-۲-۵-۲- رویکرد های کارآفرینی
در ادبیات اولیه، کارآفرینی بیشتر در حوزه علم اقتصاد و تجارت و بازار مورد توجه صاحب نظران اقتصادی و اجتماعی قرار داشت؛ اما طولی نکشید که کارآفرینی به عنوان یک حوزه و مفهوم بین رشته ای مورد توجه قرار گرفت و از دهه ۱۹۸۰ رشد و توسعه حوزه کارآفرینی وارد مرحله جدیدی شد . در این مرحله، عوامل جامعه شناختی را برای تبیین کارآفرینی وارد ادبیات این حوزه کردند . مطالعات مک کللند در زمینه نیاز به موفقیت کارآفرینان، از جمله این مطالعات است.
همچنین در دهه ۱۹۹۰ ارزش اجتماعی همانند ارزش مالی یا بازار مطرح و بر اساس از سوی صاحب نظران ابداع و در ادامه این دهه، مقوله شبکه ها « کارآفرینی اجتما عی » ، آن برای دستیابی و دسترسی کارآفرینان به دانش و اطلاعات مطرح شد . اما در سال ۲۰۰۰ مفهوم فرصتهای کارآفرینی، به عنوان مفهومی کاملاً جدید و بدیع ارائه و در دهه پس از آن، کانون توجه اکثر مطالعات، جستجو، ا رزیابی و بهره برداری از فرصتهای کارآفرینان شد.( کردنائیجی، ۱۳۸۶ ، ص ۲۳)
جدول ۲-۲-: رویکردهای عمده در مطالعات کارآفرینی

ردیف رویکرد ها ماهیت/محتوی
۱
دانلود کامل پایان نامه در سایت pifo.ir موجود است.