شناسایی و رتبه بندی موانع توسعه صادرات کنسرو تون ماهی- قسمت ۱۳

اگر خریداران داخلی یک محصول یا خدمت به کشورهای دیگر سفر کنند و یا از شرکت های چند ملیتی باشند، یک مزیت برای شرکت های داخلی ایجاد می شود چرا که خریداران داخلی در عین حال خریداران خارجی هستند.
خریدارانی که از کشوری به کشور دیگر می روند، به مشتریان وفادار برای بازارهای خارجی تبدیل می شوند. از سوی دیگر، روابط حرفه ای، علمی و سیاسی بین کشورها در انتقال تقاضای داخلی به بازارهای بین المللی نقش مهمی دارد. Yaprak, A. 2005))
صنایع وابسته و پشتیبانی کننده
سومین عامل تعیین کننده مزیت ملی در یک صنعت، وجود صنایع وابسته و پشتیبانی است که در سطح بین المللی بتوانند رقابت کنند.
وجود صنایع پشتیبانی کننده ای که در سطح بین المللی قادر به رقابت باشند به شرکت ها فرصت دسترسی سریع، کارا و به هنگام داده هایی که می تواند در فرایند نوآوری و بهبود مورد استفاده قرار گیرد را می دهد. امروزه دسترسی سریع و راحت به ماشین آلات و مواد اولیه یک مزیت محسوب نمی شود.
چرا که در رقابت جهانی، ماشین آلات و ورودی ها را می توان در بازارهای جهانی یافت. اما آنچه مهم است، امکان ایجاد هماهنگی مناسب بین شرکت با صنایع وابسته و پشتیبان است، چنانچه در قسمت قبل در مورد زنجیره ارزش شرکت ها به این مطلب اشاره شد که هماهنگی بین بخش های مختلف این زنجیره یک مزیت رقابتی برای شرکت ها فراهم می آورد.
روابط نزدیک بین شرکت ها در یک زنجیره ارزش موجب می شود که صنایع پشتیبان نظیر عرضه کنندگان مواد اولیه، به شرکت ها در شناخت فرصت های جدید تکنولوژیکی، ایده های جدید و نوآوری کمک می کنند. Dickson, peter R. 1992))
وقتی صنایع وابسته رقابتی در یک کشور وجود داشته باشد، مزیت مشابهی به وجود می آورند. وجود صنایع وابسته که در سطح بین المللی موفق هستند، فرصت هایی را برای جریان یافتن اطلاعات و تعامل تکنیکی با شرکت ها فراهم می کند. درست مثل حالت عرضه کنندگان داخلی، وجود صنایع وابسته رقابتی، احتمال شناسایی فرصت های جدید در صنعت را بیشتر می کند. (همان منبع)
استراتژی، ساختار و وضعیت رقابتی شرکت ها
عامل مهم دیگری که برای صنایع مزیت رقابتی ایجاد می کند شرایطی است که شرکت ها در آن ایجاد می شوند، سازمان پیدا می کنند و مدیریت می شوند. اهداف، استراتژی ها و روش های سازماندهی شرکت ها و صنایع در کشورهای مختلف، متفاوت است. مزیت ملی نتیجه تطابق درست بین این انتخاب ها و منابع مزیت رقابتی در یک صنعت است.
اهداف افراد و شرکت ها توسط محیط داخلی شکل می گیرد و روی استراتژی های سازمان اثر عمیقی می گذارد. در حقیقت، بسیاری از جنبه های یک ملت در روش سازماندهی و مدیریت شرکت ها اثر می گذارد. برخی از جنبه های مهم شامل گرایش به اقتدار، هنجارها در روابط فردی، نگرش کارگران به مدیران و به عکس، هنجارهای اجتماعی در مورد رفتارگروهی یا فردگرایی و استانداردهای حرفه ای می باشند. اینها به نوبه خود از سیستم آموزشی، تاریخ مذهبی و اجتماعی، ساختارهای آموزشی، تاریخ مذهبی و اجتماعی، ساختارهای خانواده و بسیاری از دیگر شرایط ملی نامحسوس اما منحصر به فرد ایجاد می شوند.
رقابت داخلی بیشترین اثر را روی مزیت رقابتی می گذارد. رقابت داخلی صنعت را به صورت پویا نگه می دارد و تأثیرات مستمری را بر بهبود و نوآوری شرکت ایجاد می کند.
در حقیقت یکی از نتایج تجربی قوی که در تحقیق پورتر مشخص شد این بود که بین رقابت داخلی جدی و ایجاد و حفظ مزیت رقابتی یک رابطه عمیق وجود دارد. فشار از سوی رقبا، ترس از عقب افتادن را بیشتر و نوآوری را به مراتب بیشتر می کند.
رقابت داخلی نه تنها مزیت ایجاد می کند بلکه از برخی عدم مزیت ها جلوگیری می کند. وقتی که گروهی از رقبای داخلی، استراتژی های رقابتی متنوعی را دنبال می کنند، نوعی مراقبت در برابر دخالت دولت که مانع از نوآوری می شود، ایجاد می گردد. حمایت های دولت تضمین می شود و فقط به یک شرکت محدود نمی شود. Dickson, peter R. 1992))
شانس
شانس نقش مهمی در ایجاد محیط رقابتی ایفا می کند. شانس عبارتست از: اتفاقاتی که خارج از کنترل شرکت ها، صنایع و معمولاً دولت ها قرار دارند. عواملی که نقش عمده ای را در ایجاد شانس ایفا می کنند عبارتند از : جنگ، پیشرفت های فن آوری، جابجایی های بزرگ در بازارهای مالی جهانی یا تغییرات نرخ ارز، اختراعات و غیره .
شانس از آن جهت دارای اهمیت است که وقفه ایجاد می کند و موجب می شود ملت ها و شرکت هایی که فاقد مزیت های رقابتی لازم هستند رشد کنند و حتی رهبری صنعت را در دست گیرند. شانس می تواند موجب تغییر شرایط الماس ملی شود. Dickson, peter R. 1992))
نقش دولت ها
بسیاری نقش دولت ها را حیاتی می دانند(اگر مهم ترین نباشد). برخی معتقدند که دولت ها در ایجاد مزیت رقابتی در سطح ملی نقش تعیین کننده ای دارند، اما در حقیقت، نقش واقعی دولت ها در مزیت رقابتی به دلیل اثر گذاری بر عوامل دیگر است، دولت می تواند برهر یک از سه عامل تعیین کننده استراتژی، ساختار و وضعیت رقابتی شرکت ها اثر مثبت یا منفی بگذارد.
شرایط عوامل تولید از طریق سوبسیدها و سیاست هایی در قبال بازار سرمایه، آموزش و تحصیلات و مانند آنها تحت تاثیر قرار می گیرند.
نقش دولت ها در شکل دهی به شرایط تقاضای داخلی نقشی اساسی است. دولت استانداردهای محصولات داخلی یا قوانینی که روی نیازهای خریداران اثر می گذارد را تعیین می کند. به علاوه دولت معمولاً خریدار اصلی بسیاری از محصولات در یک کشور است، بعبارتی مصرف کننده تولیداتی است که اگر نباشد بایستی از طریق واردات نیاز به آن بر طرف شود. از جمله کالاهای دفاعی، تجهیزات مخابراتی، هواپیما و مانند آن.
دولت می تواند شرایط مربوط به صنایع وابسته و پشتیبانی کننده را از روش های دیگری نظیر، کنترل رسانه های تبلیغاتی یا قوانین مربوط به خدمات پشتیبانی و … تحت تاثیر قرار دهد.
سیاست های دولت روی استراتژی، ساختار شرکت ها و رقابت داخلی از طریق قوانین بازار سرمایه، سیاست های مالیاتی و … می تواند اثر بگذارد.
از سوی دیگر سیاست های دولت هم ممکن است تحت تاثیر این عوامل چهارگانه قرار گیرد. انتخاب دولت برای سرمایه گذاری های آموزشی، برای مثال، می تواند توسط شرکت های داخلی و تعدد آنها تحت تاثیر قرار گیرد. تقاضای داخلی شدید برای یک محصول ممکن است منجر به معرفی سریع استانداردهای ایمنی از سوی دولت شود. Chong, K.W. 1998)) Garelli, Stephane. 2003))
دولت نقش مهمی در مزیت رقابت ملی دارد. سیاست های موفق در صنایعی موثرند که عوامل مربوط به مزیت رقابتی حضور داشته باشند و دولت هم آنها را تقویت کند. در مجموع همه عوامل به هم وابسته هستند و به هم اثر متقابل دارند. Dickson, peter R. 1992))
نظرات ویلیام جی استنتون[۳۴] در خصوص اقتصادهای نفتی
در تحقیقی که توسط استنتون در موسسه تحقیقات استراتژیک و رقابتی[۳۵] در سال ۲۰۰۳ صورت گرفته است، ویژگی های اقتصادی نفتی نظیر ایران به خوبی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است. در این بررسی از مدل الماس ملی برای دسته بندی ویژگی ها بهره گرفته شده است. (۲۰۰۳، Stanton )
خلاصه ای از آنچه در این تحقیق آمده است به شرح زیر است:
در مورد عوامل تولید استنتون این ویژگی ها را در نظر گرفته است:
هزینه های انرژی فوق العاده پایین است.
سیستم قانونی بسیار محدود کننده و ساختار اداری بسیار طولانی است.
نیروهای تحصیل کرده کشور عمدتاَ در بخش دولتی مشغول به کار هستند.
کارگران با مهارت پایین یا بیسواد هستند و یا از تحصیلات کمی برخوردار هستند.
تعداد مدارس و دانشگاه های دولتی با کیفیت عالی بسیار کم است.
بازارهای مالی بسیار ناکارآمد هستند.
میزان مطالعات تحقیق و توسعه(R&D) و ظرفیت نوآوری بسیار پایین است.
دسترسی به اطلاعات بسیار مشکل است.
در کشورهای غنی نفتی که اقتصاد تا حد زیادی وابسته به درآمدهای نفتی است صنایع دیگر رشد مطلوبی ندارند. از جمله ویژگی های این محیط عبارتند از :

برای دانلود فایل متن کامل پایان نامه به سایت 40y.ir مراجعه نمایید.