جستجوی مقالات فارسی – نقش رهبری دانش مدار بر مدیریت دانش در کتابخانه های عمومی استان گیلان- قسمت ۶

۱-۷-۲ متغیر مستقل تحقیق
متغیر مستقل این پژوهش رهبری دانش مدار می باشد. دیزلر در سال ۲۰۰۱ رهبری را به عنوان راهی برای الهام بخشیدن به دیگران به کار سخت برای به انجام رساندن کارهای مهم دانسته است. رهبری در نتیجه شامل تعریف یک رویکرد مدیریت روشن نسبت به کارکنان و تشویق آنها را به دنبال رهبر برای رسیدن به اهداف شرکت است ایشان اضافه کردند که رهبری متشکل از چند عنصر مختلف است که عبارتند از سبک رهبری، انگیزش و ارتباطاتRibiere& sitar,2003)).
این متغیر با مولفه هایی چون فراهم آوردن محیط خوب برای کارکنان مسئولیت پذیر و کار تیمی ، قائل شدن نقش قابل توجه برای افراد دانش مداری که ایده پذیرند و اشتباهات خود را اصلاح می کنند ، عمل کردن چون مشاوران، ارتقاء یادگیری از طریق تجربه و قبول و اصلاح اشتباهات ، ارتقاء اکتساب دانش خارجی و استفاده و پاداش کارکنانی که دانششان را به اشتراک میگذارند اندازه گیری می شود.
۱-۸ قلمرو تحقیق
یک تحقیق علمی باید دارای حدود و شمول تا حد امکان مشخصی باشد. این محدوده مشخص می نماید که پژوهشگر از لحاظ موضوعی، مکانی و زمانی تحقیق را به چه نحو انجام داده است و تا چه حد توانسته متغیرهای مربوطه را در کنترل داشته باشد. از طرف دیگر به لحاظ جلوگیری از اتلاف زمان، نیروی انسانی و هزینه های مرتبط مشخص شدن حدود تحقیق ضروری به نظر می رسد. بنابر مطالب مذکور قلمرو تحقیق حاضر را می توان از سه نظر مورد توجه قرار داد:
۱-۸-۱ قلمرو موضوعی
قلمرو موضوعی این تحقیق رابطه ای است که بین مدیریت دانش و رهبری دانش مداروجود دارد.ودرحوزه مدیریت رفتار سازمانی ومدیریت منابع انسانی قراردارد.
۱-۸-۲ قلمرو مکانی
قلمرو مکانی این تحقیق تمامی کتابخانه های عمومی استان گیلان می باشد.
۱-۸-۳) قلمرو زمانی
قلمرو زمانی از اسفند ۱۳۹۳ تا مرداد ۱۳۹۴می باشد.
۲-۱ رهبری دانش مدار
بدون شک رهبری دانش محور شکل جدیدی از مدیریت سازمانی است که کاملاً در چارتهای مرسوم سازمانی نمی گنجند. این دسته از مدیریت اغلب در نقاط اتصال درون سازمان ها و درست در مرز اشتراک بخش ها و واحدهای سازمانی یافت می شود. پست های فرماندهی و کنترل سازمان نیز معمولاً خالی از این نوع مدیریت نیست.
ارایه تعریفی برای رهبری دانش محور مستلزم پذیرش و داشتن درک واقع بینانه از این عنوان است. همچنین مستلزم آن است که یک فرد فرهیخته به هنگام شنیدن این اصطلاح، مسؤولیت های مدیریت دانش را متمرکز بر توسعه کارکردها و راه حل های مدیریت دانش در نظر آورد. با آگاهی از انواع رهبران دانش محور می توانیم بر اساس نقش آنان تعریف درستی را از هر یک ارایه دهیم و متناسب با نیاز سازمان خود از آنان بهره برداری نماییم. (DeTienne et al.,2004)
در عمل رهبری دانش محور طیف گسترده ای از پست های سازمانی را بدون توجه به عنوان پذیرفته شده سازمانی در بر می گیرد و شامل کارکردها و ویژگی های مشابهی است. برجسته ترین ویژگی عبارت است از تجربه ترکیبی تجارت و فناوری اطلاعات، چیزی که حداقل به ده سال تجربه کاری در هر دو حوزه نیازمند است. همچنین برخورداری از تفکر سازمانی و علاقه به سطحی از کار و فعالیت که توسعه یکی از پیامدهای اجتناب ناپذیر آن است. این رهبران باید ضمن رعایت ارتباطات جاری در سلسله مراتب سازمانی، شبکه های غیر رسمی را در جهت ایجاد سازمانهای غیر رسمی و پنهان تقویت نمایند. از طریق همه این کانالهاست که رهبران دانش محور می توانند روش ها و سیستم های جدید را برای ترغیب دانش پژوهان به رقابت با فراهم کنندگان دانش معرفی نمایند.
این در واقع عصاره مدیریت دانش محور است. سازمانها با هر اندازه و هر تخصص به این باور رسیده اند که تبادل تجربیات و نه فقط کاربرد فناوری، قلب و کانون توانایی مدیریت دانش محور در تأمین اهداف تجاری و نیاز کاربران و مشتریان است. این امر به ویژه در یک فرهنگ آزاد با تقویت کانال های ارتباطی صورت می پذیرد. رهبری دانش محور برای تسهیل ایجاد فضای مورد نیاز تشریک و تسهیم دانش لازم است.
برای اثبات این نکته باید متذکر شد رهبران دانش محور که در این بررسی به شکل برجسته ای نمایان شدند، ویژگی های خاصی را از خود نشان دادند نظیر: مهارتهای گردآوری دانش، سازماندهی، طبقه بندی و ارتباط سازمانی. ضمن آنکه از سایر مهارت های پیشرفته مانند فناوری اطلاعات در دستیابی به موفقیت هایشان بهره می بردند. اگر چه امروزه برای سازمانها غیرممکن است که دانش خود را بدون استفاده از فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی قابل نفوذ نمایند؛ اما همواره این انتظار از مدیران می رود که پیش از هر چیز دیگری از مهارت های ضروری مدیریت برخوردار باشند و مذاکرات و ارتباطات مبتنی بر شبکه را پا به پای ارتباطات چهره به چهره به پیش ببرند.(Donnate Mario,Jesus D.Sanchez do Pablo,2014)
۲-۱-۱ تعاریف رهبری
رهبری مفهومی سهل و ممتنع است؛ از اینرو تعاریف متعددی برای آن وجود دارد. تقریباً به تعداد صاحبنظران رهبری از آن تعریف وجود دارد؛ اما در مجموع عقیده بسیاری از دانشمندان مدیریت براین است که رهبری شامل فرآیند نفوذ است؛ به عبارت دیگر، رهبری توانایی نفوذ دیگران (فرد یا گروه) برای نیل به اهداف است (هرسی، بلانچارد و دِوِی، ۱۹۹۶؛ نقل از زالی، ۱۳۸۳، ص۱۷۷).
رهبری در سازمانها[۱] که موضوع این تحقیق است، فرآیندی پیچیده و رمزگونه است که از زمانهای دور مورد

این مطلب را هم بخوانید :  تاثیر ابعاد سرمایه اجتماعی بر سرمایه فکری در آموزش و پرورش شهرستان کاشان- ...

برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  pipaf.ir  مراجعه نمایید.

توجه افراد عادی، دانشمندان و پژوهشگران قرار گرفته است(شورینی ۱۳۷۶، ص۱۵). در حقیقت رهبری مفهومی گسترده است که به راحتی نمیتوان آن را تعریف کرد و شاید بتوان گفت که برای این مفهوم، به اندازه تحقیقاتی که در مورد آن صورت گرفته است، تعاریفی ارائه شده و تعدد و تنوع این تعریفها با تعداد ارائه دهندگان آن برابر است: p 490) Weihrich , Koonts ,1993,P).
رهبری به فرآیند تأثیر بر فعالیتهای یک گروه منظم اطلاق میشود که به منظور تحقق اهداف آن گروه اِعمال میگردد, p 23) (Yukl,1994. بنا به تعریف دیگر، رهبری فرآیند جهتدهی و تأثیر بر افراد یا گروه برای تحقق اهداف آنهاست) Hitt,Miller,1980,p 280 (و بیش از اینکه فردی باشد، ذاتاً پدیدهای گروهی است) هال ،۱۳۸۱،ص۶۵( .بیشتر تعاریف رهبری بر مفهوم آن تأکید دارند؛ مانند اینکه رهبری یک فرآیند است؛ رهبری شامل تأثیر است، رهبری در محیط گروهی معنی پیدا میکند و به معنای تعامل بین رهبر و پیروان است.
این فرآیند پیامدهای متعددی دارد که علاوه بر تحقق اهداف سازمانی، اهداف دیگری مانند بالا بردن سطح تعهد کارکنان نسبت به سازمان و اهداف آن، افزایش انسجام گروهی و تثبیت یا تغییر فرهنگ سازمانی را نیز دربر میگیرد. اما تعریفی که این تحقیق بر آن متمرکز است، فرآیندی است که در آن یک نفر، گروهی از افراد را بهمنظور تحقق هدف یا اهداف عمومی، تحت تأثیر قرار میدهد(Northouse, 2001, p 3) .
۲-۱-۲ نظریه های رهبری
رهبری، هسته واقعی و روح مدیریت را تشکیل می دهدKrass,1998 , p 3 ) ( . نظریههایی که از ابتدا تاکنون درباره رهبری مطرح بوده است، عبارتند از: مکتب ویژگیهای شخصی رهبر، مکتب رفتار رهبری، مطالعات دانشگاه میشیگان، طبقهبندی روبرت بلیک، مکتب اقتضایی رهبری، نظریه مسیر- هدف، مدل ویکتور وروم و فیلیپ یتون، مکاتب جدید رهبری، رهبری هدفمند یا کاریزماتیک و رهبری تحولگرا و عملگرا.
۲-۱-۲-۱ مکتب ویژگیهای شخصی رهبر[۲]
بسیاری معتقدند تاریخ، ساخته دست مردان بزرگ یا ابرمردان است. از لحاظ تاریخی رویکرد صفات رهبری، قدیمترین مدل رهبری محسوب میشود . بر این فرض استوار است که رهبران خوب دارای ویژگیها یا صفات خاصی هستندLevi D ,2001, p 178) (.
بر طبق این نظریه، رهبران به طور مادرزادی رهبر متولد میشوند؛ بنابراین رهبر قالب آموزش نیست. در واقع برخی از رهبران صفات مشخص یا ویژگیهای شخصیتی مشخصی دارند که آنها را از غیر رهبران متمایز میکند. برخی از این صفات مشخص رهبران، هوش و ذکاوت، اعتماد به نفس، تمایل به مسئولیتپذیری، تحمل ابهام، قاطعیت، جذابیت و نظایر اینها میباشد (زالی، ۱۳۸۳،ص۱۷۸).
تحقیقات تجربی نشان میدهد که رهبری فرآیندی پویاست و از هر موقعیت به موقعیت دیگر همراه با تغییر رهبر و پیرو وضعیت تغییر مییابد؛ به هرحال، اگرچه ویژگیهای شخصیتی معین ممکن است در موقعیتی معین مفید باشد، اما هیچگونه ویژگیهای جهان شمولی نیست که بتواند موفقیت رهبری را تضمین کند (زالی، ۱۳۸۳، ص۱۷۸).
نظریه صفات مشخصه با این که توانست معیارهای روشنی را به منظور توصیف خصلتهای عمومی مورد نیاز رهبران ارائه دهد، در عین حال به طور کلی از توصیف ماهیت پدیده رهبری غافل ماند. این نقیصه بزرگ در درون خود کاستیها و نارساییهای گوناگون را دربرداشت که شماری از مهمترین آنها عبارت بود از:
– نادیده گرفتن سهم پیروان در تکوین پدیده رهبری؛
– دخیل ندانستن شرایط محیطی در اثربخشی فعالیتهای رهبر؛
– عدم ارائه روش برای تبیین چگونگی نفوذ رهبر بر پیروان؛
– برقرار نبودن رابطهای روشن بین ویژگیهای موردنیاز رهبر و اقتضائات خاص سازمانی (سنجقی،۱۳۸۰، صص۲۸۶-۲۸۵).
۲-۱-۲-۲ مکتب رفتار رهبری[۳]
در دهه پنجاه، هنگانی که محققان از رویکرد ویژگیهای شخصی مأیوس شدند، توجه خود را به آنچه که مدیران در عمل انجام میدهند، معطوف کردند)یوکل گ، ۱۳۸۲،ص۱۷(.
با نمایان شدن ضعفهای مختلف نظریه صفات مشخصه در توصیف رهبری، به تدریج توجه پژوهشگران به سبکهای رفتاری رهبری معطوف شد، به عبارت روشنتر، توجه محققان از شخص رهبر به رفتار رهبر تغییر یافت. در این رویکرد عقیده بر این است که رهبر ساخته میشود نه اینکه رهبر به طور مادرزادی رهبر میشود. بنابراین، این نظریه مخالف مفروضات نظریه صفات مشخصه رهبری است (زالی، ۱۳۸۳، ص۱۷۸). نظریههای رفتاری شامل تحقیقات زیر است:

این مطلب را هم بخوانید :  بررسی تاثیر جنبه های درونی استراتژی های جبران خدمات بر توسعه ...